Сям'я Собалеўскіх з Віцебскага раёна на прысядзібным участку вырошчвае страусаў
У прынцыпе, звычайнымі страусамі беларусаў ужо не здзівіш. Гэтых птушак разводзяць на спецыяльных фермах, афрыканскіх пернатых для прыцягнення турыстаў выкарыстоўваюць і ўладальнікі некаторых аграсядзіб. Але вось каб нехта вырошчваў «экзотыку» на сваім падворку проста так, як звычайных курэй, качак ці гусей, чуць да знаёмства з сям’ёй Сабалеўскіх з вёскі Любова асабіста мне не даводзілася.
Алена і Алег нарадзіліся ў в. Копці і з дзяцінства прывыклі працаваць на зямлі. Кіраўніка сям’і так і зусім можна назваць нашчадкавым фермерам, яго бацькі прафесійна займаліся сельскай гаспадаркай, а пасля «па спадчыне» перадалі сваю справу сыну разам з угоддзямі. Маладая сям’я паспяхова працягнула працоўную дынастыю. Апрацоўвалі нямала агарод, заняліся і жывёлагадоўляй: акцэнт зрабілі на развядзенні свіней. Лішкі прадукцыі прадавалі на рынку ў абласным цэнтры. Пабудавалі свой дом, добраўпарадкавалі прысядзібны ўчастак. Увогуле, як кажуць у казках, жылі-пажывалі, не тужылі, пакуль не прыйшла бяда – афрыканская чума. Гаспадарка Сабалеўскіх размяшчаецца ў пяцікіламетровай зоне ад свінакомплексу, таму пра развядзенне хрушчоў давялося забыцца.
– Муж вырашыў, што будзем займацца птушкай, купілі дарослых гусей, маленькіх качанят, а неўзабаве прыйшла ідэя паспрабаваць нешта экзотычнае, – расказвае Алена.
– Сумняваліся доўга, страусы ж нятанныя. Маладняк тады каштаваў каля сотні долараў за штуку, а птушка памерам больш, пад дзвесце выходзіла, – працягвае Алег.
У выніку Сабалеўскія купілі каля 30 маленькіх афрыканскіх пернатых, за імі ездзілі да фермера ў Мазыр. Той як вопытны страўсавод правёў для пачаткоўцаў невялікі лікбез і забяспечыў патрэбнай літаратурай.
– У страусаў ногі вельмі слабыя, яны хутка растуць, і канечнасці часам не вытрымліваюць вагу, калені часта траўмуюцца. Лячыць даводзіцца самім, бо знайсці ўрача, які спецыялізуецца на такой буйной птушцы, цяжка. Сутачны рацыён страуса – каля трох кілаграмаў камбікарму, гародніна і трава. З-за таго, што харчуюцца яны і падсасным кормам, трэба праводзіць прафілактыку паразітаў. Прэпараты дарагія,
– Знайсці іх у нас – задача не з лёгкіх, – дзеліцца праблемамі гаспадыня двара. Таму мары аб маштабным страўсаводстве давялося пакінуць.
– Збыту няма. У нас на рынку на экзатычнае мяса асаблівага спысу няма. Крамам патрэбны рэгулярныя пастаўкі на пастаяннай аснове, а мы пакуль выгадуем, прывязем… Каб прадаваць мяса, да прыкладу, у Расіі, неабходна падрыхтаваць вялікі пакет дакументаў, прайсці шмат інстанцый, і ў выніку аказваецца, што аўчынка не вартая вытворчасці. Так што вырошчваем страусаў больш для сябе, – прызнаецца Алег.
Цяпер на падворку ў Саболеўскіх засталося каля дзесяці афрыканскіх птушак, больш за палову з іх самцы.
– Страусіныя яйкі мы пакуль не спрабавалі, але спадзяемся, што ў хуткім часе гэта ўсё ж удасца, – кажа Алёна.
Затое гаспадыня можа пахваліцца рэцэптамі ўдалых страў з дыетычнага мяса:
– На смак яно нагадвае цяляціну, дзічыну або індычку. У фарш для катлет лепш да яго дадаваць свініну, так яны атрымліваюцца больш сакавітымі. Выдатнымі выходзяць смажанае з гароднінай, падліўкі. Смачна будзе, калі мяса проста пасмажыць з соллю і перцам, а затым патушыць на маленькім агні.
Ёсць у сям'і і поўныя смеху гісторыі, звязаныя з экзатычнымі гадаванцамі. Алег цяпер з усмешкай успамінае, як аднойчы давялося разшукваць і заганяць разбеглых з загона па ўсім лесе страусаў. А тады ж было не да смеху: паспрабуй знайдзі ў густым лесе спалоханую птушку і прыдумай, як завабіць яе дадому. Часам паглядзець на дзіўных птушак прыязджаюць госці: суседзі, знаёмыя, а часам і незнаёмцы, якія выпадкова даведаліся пра незвычайнае падвор'е.
– Усе ў першую чаргу пытаюцца, ці хаваюць страусы галаву ў пясок, – усміхаючыся, распавядае Алег, а таксама прызнаецца, што многія пужаюцца, пачуўшы спеў афрыканскай птушкі. Ён, аказваецца, больш падобны на рэў льва.
Але большы цікавасць страусы выклікаюць у дзяцей. Дочкі Саболеўскіх Віялета і Карына нават падрыхтавалі на школьны навуковы конкурс даследчую працу пра птушак. З ёй атрымалі перамогу на раённай канферэнцыі, цяпер дзяўчынкі збіраюцца прэзентаваць яе на абласным узроўні.
Пара прызнаецца, што хоць клопатаў з птушынай гаспадаркай шмат, нават пасяўную пачынаюць з кармавых культур – буракоў, кукурузы, збожжавых, і толькі потым да агарода прыступаюць, яны будуць працягваць развіваць птушкагадоўлю. Хочацца пажадаць гэтым працавітым людзям поспехаў у любой справе, за якую яны возьмуцца.
Наталля Камлёва. Фота Антона Сцепанішчава. «Віцебскія весці».