Паўночны мост і рэарганізацыя плошчы Перамогі. Што яшчэ архітэктары прапануюць для Віцебска?
Прапанаваная праграма горадабудаўнічага развіцця Віцебска прадугледжвае павышэнне эфектыўнасці выкарыстання ўжо існуючых зямельных рэсурсаў горада без пашырэння межаў. Як паведаміла галоўны архітэктар праекта Алена Дземіда, каля 30% тэрыторыі горада не выкарыстоўваецца і прапануецца да асваення.
— Генеральны план дае магчымасці рэалізаваць абсалютна любыя рашэнні, якія адпавядаюць сучасным патрабаванням і нарматывам якаснага жыцця, — падкрэсліла Алена Дземіда.
У найважнейшым горадабудаўнічым дакуменце закладваюцца рашэнні па азеляненні, функцыянальным занаванні тэрыторыі, развіцці транспартных калідораў горада. Прадстаўлены варыянт генплана не адмаўляецца ад рэзананснага праекта па ўзвядзенні паўночнага моста і прадугледжвае два варыянты яго рэалізацыі. Прыярытэтны — з захаваннем на месцы будынка Віцебскага абласнога музея Героя Савецкага Саюза М.Ф. Шмырова (ён мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці) і арганізацыяй аднабаковага руху па вуліцах Чэхава і Урыцкага. Другі варыянт прадугледжвае перанос музейнага пабудовы (пляцоўка для гэтага зарэзервавана на поўдзень ад цяперашняга месцазнаходжання) і арганізацыю двухбаковага руху па вул. Чэхава. Але з агаворкай: гэта магчыма толькі пры наяўнасці адпаведнага заключэння Беларускай рэспубліканскай навукова-метадычнай рады па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны. Выбар на карысць аднаго з варыянтаў будаўніцтва новага моста будзе зроблены на стадыі распрацоўкі праекта дэталёвага планавання, адзначыла Алена Дземіда.
— Горад вельмі мае патрэбу ў маставым збудаванні, але ўсё ўпіраецца ў пытанні фінансавання. Канчатковае рашэнне па выбары варыянту праекта ў далейшым будзе прымацца з улікам меркавання жыхароў і іншых аспектаў, — растлумачыў начальнік аддзела архітэктуры і горадабудаўніцтва гарвыканкама Ігар Кадушка.
Стратэгія развіцця планавальнай структуры горада закранае яшчэ адну рэзанансную тэрыторыю — плошчу Перамогі, якую прапануецца рэарганізаваць з магчымасцю стварэння сквера.
— Справа ў тым, што самая вялікая плошча ў Беларусі абсалютна неарганізаваная, на ёй знаходзіцца некамфортна. Хацелася б, каб плошча пераўтварылася. Калі там з'явіцца сквер – выдатна, магчымыя іншыя рашэнні, у тым ліку па добраўпарадкаванні. Таму Генеральны план звяртае ўвагу на неабходнасць абавязкова папрацаваць з плошчай, але канкрэтнае рашэнне застаецца за праектам дэталёвага плана, — патлумачыла Алена Дземіда.
На тэрыторыі Віцебска 105 аб'ектаў уключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. У праекце генплана вызначаны яшчэ 77 будынкаў і збудаванняў, якія ўяўляюць цікавасць у гістарычным, архітэктурным і культурным плане, у тым ліку быўшая Любавіцкая сінагога, музей трамвая, Свята-Успенская царква. Пасля правядзення дадатковых даследаванняў яны таксама могуць прэтэндаваць на статус гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Адраджэнню ансамбля цэнтральных плошчаў гістарычнага цэнтра горада павінна спрыяць узнаўленне былога касцёла Святога Антонія. У генплане захоўваецца магчымасць рэгенерацыі комплексу забудовы плошчы Свабоды, бо тэрыторыя Мікалаеўскага сабора ў цяперашні час не занята.
Атрымае далейшае развіццё комплекс набярэжных уздоўж Заходняй Дзвіны, у тым ліку там будуць стварацца відавыя пляцоўкі і спускі да вады. У мемарыяльным парку па вул. Цітова прапануецца сфарміраваць грамадскі спецыялізаваны цэнтр культурна-асветніцкага прызначэння.
Генеральны план прадугледжвае магчымасць будаўніцтва крэматорыя на тэрыторыі новага ўчастка месцаў пахавання, а таксама размяшчэнне могілак урн з прахамі пасля крэмацыі.
Новае жыллёвае будаўніцтва будзе весціся як на новых пляцоўках, так і за кошт ушчыльнення існуючай шматкватэрнай забудовы. Да 2035 года жылы фонд прырасце на 30,7% і складзе больш за 11,4 млн кв. м.
Асноўныя раёны развіцця новай шматкватэрнай забудовы: Білева (Маскоўскі пр.), Чаромушкі (перасячэнне Маскоўскага пр. і вул. Шашэйная), Васюты (Старабабінавіцкі тракт), Нікраполле ( вул. Петруся Броўкі), Медцэнтр (пр. Перамогі – вул. Чкалава), Цэнтр (у тым ліку тэрыторыя гістарычнага ядра горада), Лучоса (Бешанковіцкая шаша), Тарны ( вул. Зарачная), Маркаўшчына ( вул. М. Горкага), 5-ы Полк ( вул. Цітова), Ленінградскі ( вул. Ленінградская), Гагарына ( вул. Гагарына), Тулава (працяг пр. Фрунзэ), Руба ( вул. 70 год Кастрычніка).
Сядзібная забудова будзе весціся на пляцоўках у Тулава ( вул. Фестывальная), Сакольнікі ( вул. 33-й Арміі, вул. Прамысловая), Шпілі ( вул. Баравая), Аксанёўка і Баронікі ( вул. АКсанаўская), Арэхава ( вул. Ясная), Грышаны ( вул. Сельская), Біцялёва ( вул. Прагонная), Вярхоўе ( вул. Крыштальная), Руба правабярэжная (Руба-2, вул. Паркавая, вул. Завадская).
Што тычыцца вытворчай зоны, Генеральны план прадугледжвае правядзенне інвентарызацыі і ўпарадкавання тэрыторый пляцовак у прамзонах і прамраёнах, а таксама на кропкава размешчаных вытворча-камунальных участках. Прадугледжваецца вынас больш за 60 вытворчых, камунальна-складскіх пляцовак, а таксама месцаў захоўвання і абслугоўвання аўтатранспарту. Гэта дазволіць выявіць нерацыянальна выкарыстаныя зямельныя рэсурсы і вызначыць рэзервы развіцця.
Сярод новаўвядзенняў — узвядзенне пажарных дэпо ў раёне вуліц Гагарына, Шумілінскай, 39-й Арміі, Петруся Броўкі, 33-й Арміі, Вярхоўскай, а таксама мікрараёне Лучоса.
Генплан прапануе стварэнне азелянёных тэрыторый на розных участках Віцебска плошчай 507,3 га, у тым ліку больш за 156 га паркаў і сквераў. З улікам гэтага азелянёныя тэрыторыі агульнага карыстання будуць займаць 1270,2 га, а забяспечанасць імі горада ўзрасце да 15 кв. м на чалавека.
Грамадскае абмеркаванне праекта працягнецца да 27 снежня. Пасля праходжання ўсіх устаноўленых заканадаўствам узгадненняў і экспертыз генеральны план Віцебска зацвярджаецца указам Прэзідэнта Беларусі. Па ацэнцы распрацоўшчыкаў праекта, гэта можа адбыцца да канца 2023 года.