Стан і перспектывы беларускага лёну абмеркавалі на семінары ў Глыбокім

На семінары гаварылі аб спраўнасці спецыялізаванай тэхнікі, аптымальных умовах сяўбы і вырошчвання лёну, сярэднім сабекошце тоны валакна, адзначаючы, што 10 заводаў, у тым ліку Масарлен, маюць паказчык ніжэйшы за сярэднерэспубліканскі. Сабекошт вытворчасці тоны трасты №1 ураджаю 2016 года – 253 рублі.

Ёсць пытанні і з нагоды дзяржзаказаў. Напрыклад, летась яго не выканалі 6 ільназаводаў, у тым ліку Верхнядзвінскі і Лёзненскі. Сёлета ў поўным аб'ёме пастаўкі па доўгім валакне выконваюць заводы Брэсцкай і Магілёўскай абласцей, па кароткім – усе, за выключэннем прадпрыемстваў Гродзеншчыны.

Насуперак прадпрыемствам, загрузка вытворчых магутнасцей якіх не перавышае 50%, можна паставіць 14 ільназаводаў, якія спрацавалі летась з станоўчай рэнтабельнасцю. Сярод сямі заводаў, якія атрымалі станоўчыя вынікі ад рэалізацыі валакна, – Дубровенскі ільнозавод і Масарлен.

Па словах намеснік генеральнага дырэктара, начальніка ўпраўлення па вытворчасці, перапрацоўцы і рэалізацыі ільнаводчай прадукцыі РА «Белаграсэрвіс» Алега Іванчыка, для выхаду ўсіх ільназаводаў на бестурботную працу неабходна нарыхтаваць 180 тыс. т трасты сярэднім нумарам не менш за 1,5, атрымаць 55 тыс. т ільнавалакна. Дасягнуць такіх паказчыкаў удасца, калі ў сярэднім па краіне ўраджайнасць трасты перавысіць 38 ц/га.

На дадзены момант пераважна ўсе пасяўныя плошчы знаходзяцца ў здавальняючым стане. Аднак спецыялісты выказваюць асцярогі, спасылаючыся на неспрыяльныя ўмовы надвор'я, зацягнутыя тэрміны пасяўной кампаніі. Як адзначалі ўдзельнікі нарады, па выніках года дэталёва будзе прааналізавана дзейнасць кожнага ільназавода з канкрэтнымі высновамі і прапановамі.

З лапаткай на ільнавое поле

Безупречнае выкананне тэхналогіі вырошчвання і першаснай перапрацоўкі лёну гарантуюць поспех. У якасці аргумента прысутныя прыводзілі ўсё новыя прыклады.

– Даследаваннямі па вырошчванні лёну-даўгунцу займаюся з 2003 года, – сказала загадчыца лабараторыі новых формаў угнаенняў і меліярантаў РВУП «Інстытут глебазнаўства і аграхіміі» Галіна Пірагоўская. – З упэўненасцю магу сказаць, што адной з прычын няатрымання чаканага аб’ёму прадукцыі з’яўляецца няправільны падбор глебаў. У большасці раёнаў гэтаму незаслужана надаюць мала ўвагі. А вынікі даследаванняў паказваюць, што пры ўкладанні аднолькавых сродкаў ураджайнасць на розных участках вагаецца. Для раслін важны аптымальны ўзровень кіслотнасці глебы, наяўнасць неабходнай колькасці фосфару і калію.

Навуковы супрацоўнік лабараторыі абароны кармавых і тэхнічных культур РВУП «Інстытут абароны раслін» Святлана Нехвядовіч прапанавала падрабязней пагаварыць пра канкрэтныя мерапрыемствы па вырошчванні лёну на полі ААТ «Масарлен». Паводле яе слоў, хваробы часцей праяўляюцца ў другой палове вегетацыі. Іх можна вызначыць, гледзячы на каранёвую сістэму. Дадатковая праверка сельскагаспадарчай культуры, якая вырошчваецца, дапамагае своечасова прадухіліць непажаданыя наступствы.

Сакрэт старога завода

У апошнія гады ААТ «Масарлен» неаднаразова дасягала найвышэйшых вынікаў сярод льнозаводаў рэспублікі, нягледзячы на тое, што з’яўляецца адным са старэйшых у вобласці. У наступным годзе споўніцца 70 гадоў з дня яго заснавання.

За гэты час ён 6 разоў мяняў назву і з 1 ліпеня 2013 года называецца ААТ «Масарлен». З канца 1940-х гадоў прадпрыемства размяшчаецца ў сценах старога панскага канюшні. Вытворчае абсталяванне, нягледзячы на працяглы тэрмін службы, працуе спраўна, у тым ліку ацяпляльны коцел 1956 года выпуску.

На заводскіх памяшканнях, на тэрыторыі, прылеглай да прадпрыемства, – чысціня і парадак. Кіраўнік Віктар Кейзік, які многія гады ўзначальвае працоўны калектыў, прапанаваў ільнаводам краіны прайсціся па заводзе, які працуе ў тры змены.

– Нам няма чым асабліва вас здзівіць, – адзначыў ён, звяртаючыся да ўдзельнікаў семінара. – Усё, што маем, – вынік шматгадовай згуртаванай працы ўсяго калектыву. Дзякуй старшыні аблвыканкама Мікалаю Шарстнёву, які аказаў дапамогу і падтрымку, у тым ліку матэрыяльную ў вырашэнні бягучых пытанняў. Галоўнае ў нашай працы – усё рабіць своечасова, працаваць сумленна, добрасумленна.

У 1970-м заводчанам удалося атрымаць 1800 тон ільнавалакна. Гэта быў самы высокі паказчык за гісторыю існавання прадпрыемства. Летась ураджайнасць лёну склала 45 ц/га. Масарчане нарыхтавалі 1,6 тыс. т ільнатрасты па якасці вышэй за сярэднеабласны паказчык, гэта дазволіла цалкам загрузіць магутнасці завода. Спецыялісты спадзяюцца і гэтым летам сабраць добры ўраджай.

Дзіяна БЕРНІКОВІЧ, фота аўтара. "Віцебскія весці".