Свая бульба фры: унікальны для Беларусі цэх адкрылі ў Талачыне
І вось чарговае наваселле: здадзены ў эксплуатацыю першы ў Беларусі цэх па вытворчасці замарожанага паўфабрыкату бульбы фры. Ва ўрачыстай цырымоніі адкрыцця новай прамысловай пляцоўкі прынялі ўдзел старшыня Віцебскага аблвыканкама Аляксандр Субоцін, памочнік Прэзідэнта па Віцебскай вобласці Анатоль Ліневіч і іншыя госці.
– Гэта ўнікальная, экспартаарыентаваная вытворчасць, – адзначыў Аляксандр Субоцін. – Праект, аналагаў якому няма не толькі ў краіне, але і ў найбліжэйшым замежжы. Няхай такая эфектыўная інавацыйная ініцыятыва стане прыкладам для астатніх.
Старшыня Прэзідыума НАН Беларусі Уладзімір Гусакоў, віншуючы заводчан з завяршэннем сумеснaга праекта, падкрэсліў:
– З удзелам Нацыянальнай акадэміі навук апошнімі гадамі ў краіне ўжо створана звыш 100 інавацыйных вытворчасцей. Гэта цэлы ланцужок эфектыўных і канкурэнтаздольных прадпрыемстваў і унікальных тэхналогій, які працуе на дабро будучыні нашай роднай Беларусі.
… Будаўніцтва суперсучаснага цэха, які будзе штогод вырабляць ад 3,6 да 10 тысяч тон бульбы фры, заняло больш за тры гады. Вялося яно ў адпаведнасці з Дзяржаўнай праграмай інавацыйнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2016-2020 гады. Фінансаванне праекта ажыццяўлялася з розных крыніц, у тым ліку – рэспубліканскага і абласнога інавацыйных фондаў. Завод выкарыстоўваў крэдытныя рэсурсы Банка развіцця, аблігацыі Банка БелВЭБ, а таксама немалую частку ўласных сродкаў. Высокапрадукцыйнае падраздзяленне аснасцілі галандскім абсталяваннем, тут створана 25 новых працоўных месцаў.
Што дасць новы цэх эканоміцы Талачынскага кансервавага завода ў прыватнасці і краіне ў цэлым? Вытворчасць бульбы фры – вельмі запатрабаванае сёння імпартазамяшчальнае і экспартаарыентаванае напрамак. Мяркуйце самі: штогод у Беларусь увозяць звыш 4 тысяч тон замарожанай бульбы фры. Цяпер прадпрыемства будзе закрываць ільвіную долю гэтых патрэб і прыкладна 50 працэнтаў вырабленага зможа адпраўляць на экспарт. Не сыравіна ў выглядзе звычайнай бульбы, як было раней, а гатовы паўфабрыкат з высокай дабаўленай вартасцю. Выгада відавочная. Гэтак жа, як і цікавасць з боку патэнцыйных партнёраў. У цяперашні час, напрыклад, вядуцца перамовы з прадстаўнікамі найбуйнейшай у свеце сеткі рэстаранаў хуткага харчавання McDonald's. Супрацоўніцтва абяцае быць перспектыўным і ўзаемавыгадным.
У выніку прадпрыемства зможа звесці на нішто сезонныя праблемы з рэалізацыяй бульбы. Часам яны маюць месца, бо талачынцы атрымліваюць самы вялікі ў краіне ўраджай. Тут найбольш буйная ў краіне бульбяная плантацыя – 900 гектараў. Яе плануецца пашырыць да тысячы гектараў. Дарэчы, валавы збор мінулага сезона – звыш 32 тысяч тон.
Унікальнасць РВУ «Талачынскі кансервавы завод» у тым, што тут змаглі стварыць паўнавартасны інтэграцыйны комплекс. У яго ўвайшлі такія цыклы, як вытворчасць, захоўванне, перапрацоўка і рэалізацыя бульбы, пладоў, ягад і прадуктаў з іх.
Вось толькі некаторыя знамянальныя падзеі з хронікі апошніх гадоў: пабудавана фруктасховішча на 2,4 тысячы тон з лініяй сартавання пладоў і навесам захоўвання тары на тэрыторыі вытворчай базы прамысловага саду. Узведзены 2 бульбасховішчы на 12 тысяч тон кожнае, з'явіўся свой цэх дапрацоўкі бульбы з лініяй мыцця, сухой чысткі і фасоўкі. Уведзены ў эксплуатацыю цэх разліву сокаў. Набыта і змантавана новая лінія разліву вінаў прадукцыйнасцю 6 тысяч бутэлек у гадзіну. Створана і паспяхова функцыянуе ўласная пчаліная пасека са 110 пчаліных сем'яў…
Унушальныя і планы на будучыню. Прадпрыемства ўпэўнена бярэцца за рэалізацыю самых смелых праектаў. Канечная мэта – стварэнне найдасканалейшай мадэлі унікальнай шматвектарнай вытворчасці з максімальнай глыбінёй перапрацоўкі сыравіны.
Такім чынам, наступныя крокі. У хуткім часе будзе пачата будаўніцтва сучаснага бульбасховішча на 20 тысяч тон. У ім забяспечаць спецыяльныя ўмовы – аптымальныя для захаванасці клубняў, якія падлягаюць перапрацоўцы для выпуску фры. Мяркуецца значна пашырыць халадзільныя магутнасці – для захоўвання замарожаных агародніны і ягад. А яшчэ ў планах – будаўніцтва мадульнага тэхналагічнага комплексу па мікракланальным размнажэнні бульбы, пладовых і ягадных культур. Завадчане ўжо закупляюць абсталяванне для сістэмы кропельнага паліву на 120-гектарнай плошчы саду, думаюць аб будаўніцтве яшчэ аднаго фруктасховішча на 3 тысячы тон і рэканструкцыі цэха па вытворчасці бульбянога крухмалу…
Такая маштабная праграма абнаўлення, бясспрэчна, дапаможа прадпрыемству і ў будучыні пашыраць плошчы, нарошчваць аб'ёмы вытворчасці і павышаць эфектыўнасць працы. Цікава: сёння тут працуюць каля 430 чалавек, сярэдні заробак – больш за 1,5 тысячы рублёў, рэнтабельнасць продажаў – 10,5 працэнта. А цэх бульбы фры, які не мае аналагаў у краіне, як адзначылі на наваселле, – гэта новы і вельмі перспектыўны этап у гісторыі развіцця завода.