Працоўныя дынастыі Віцебскай вобласці сталі ганаровымі гасцямі Палаца Незалежнасці
Палац Незалежнасці ў Мінску працягвае прыцягваць гасцей і адкрываць свае дзверы для прадстаўнікоў самых розных прафесій. Некалькі гадоў таму гэта было дакладнае даручэнне Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі — палац абавязкова павінен быць адкрыты для людзей. І сапраўды, народная сцежка туды не зарастае — жадаючых трапіць на экскурсію ўсё больш. У гэты раз гонару ўбачыць ва ўсёй красе адзін з галоўных сімвалаў суверэнітэту і незалежнасці краіны ўдастоіліся асаблівыя людзі — каля ста чалавек — прадстаўнікі працоўных дынастый Віцебскай вобласці.
Унікальнасць дадзенай групы ў тым, што гэта не проста работнікі нейкай адной галіны ці прадпрыемства. Гэта людзі зусім розных прафесій і ўзростаў — урачы, педагогі, работнікі сельскай гаспадаркі, прамысловасці, сувязі, гандлю, транспарту, жыллёва-камунальнай, лясной гаспадаркі, прадстаўнікі мастацтва. Але галоўная асаблівасць, якая іх аб'ядноўвае — гэта любоў да сваёй справы, прычым на генным узроўні. У цяперашніх гасцей палаца, членаў іх сем'яў і сваякоў агульны працоўны стаж у прафесіі ці на адным прадпрыемстве вылічаецца стагоддзямі.
"Ідэя з'явілася дастаткова спантанна. Захоўваць дынастыю - тое, чым займаліся продкі, - гэта прэстыжна. Мы перадаем моладзі гэты пасыл. З'явілася ідэя папулярызаваць гэта праз вось такое мерапрыемства (экскурсію ў Палац Незалежнасці. - Заўв.). Ідэя арганізаваць экскурсію для працоўных дынастый была падтрымана губернатарам Аляксандрам Суббоціным. Тут прадстаўлены дынастыі практычна з усіх раёнаў Віцебскай вобласці", - расказала начальнік галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы і па справах моладзі Віцебскага аблвыканкама Марына Новіцкая.
Паводле яе слоў, жадаючых было шмат. Да адбору ўдзельнікаў экскурсіі актыўна далучыліся і прафсаюзы. Зразумела, госці палаца - не толькі прадстаўнікі дынастый, але і паспяховыя працаўнікі кожны ў сваёй сферы.
Сярод іх - чацвёрка Арлоўскіх. Муж Юрый Уладзіміравіч цяпер працуе на пасадзе дырэктара фабрыкі №3 Аршанскага льнокамбіната, а яго жонка Марына Віктараўна на гэтым жа прадпрыемстве працуе на пасадзе начальніка ўпраўлення менеджменту якасці.
"Цудоўныя ўражанні. Я проста не чакала такой прыгажосці і функцыянальнасці адначасова. Вельмі цікава распавядаюць. Проста адчуваеш сябе ўдзельнікам гэтых падзей", - дзеліцца ўражаннямі ад экскурсіі Марына Арлоўская.
"Няма слоў", - не менш захоплена, але па-мужчынску стрымана падтрымлівае муж.
Яшчэ перад пачаткам экскурсіі ўдалося даведацца, што агульны стаж працоўнай дынастыі Арлоўскіх на Аршанскім льнокамбінаце складае больш за 480 гадоў. Але гэта, як ужо высветлілася ў размове, "ветачкі асноўнай дынастыі". "Радаводамі нашай дынастыі былі Малікоў Мікалай Фёдаравіч і Малікова Еўдакія Міхайлаўна, - распавядае Марына Арлоўская. - Мае бабуля і дзядуля пачалі ў 1945 годзе. У іх была вялікая сям'я - пяцёра дзяцей. І ўсе дзеці пачыналі свой працоўны стаж з Аршанскага льнокамбіната. Потым нехта з'язджаў, нехта заставаўся. На сённяшні дзень - 28 прадстаўнікоў дынастыі. Агульны працоўны стаж - 675 гадоў. І 4 пакаленні. Мы прадстаўляем трэцяе. Чацвёртае пакаленне нашага адгалінавання - гэта наш сын. Але ёсць мае пляменнікі, пляменніцы, якія таксама прадстаўляюць чацвёртае пакаленне".
Дарэчы, Марына Арлоўская прыйшла ў Палац Незалежнасці ў касцюме з лёну. "Зручна, камфортна, модна, прыгожа", - хваліць яна прадукцыю роднага прадпрыемства.
На камбінаце муж і жонка ў свой час і пазнаёміліся. "Ён у нас быў камсамольскі лідар, а я не паступіла ў інстытут і была дзяўчынай, якая рыхтавалася да інстытута, але ўдзельнічала ва ўсіх спаборніцтвах, моладзевых мерапрыемствах", - з усмешкай успамінае Марына Арлоўская.
Прадпрыемства стала, па сутнасці, сямейнай базай, пацвярджае муж: "Я на Аршанскі льнокамбінат прыйшоў у 1979 годзе пасля заканчэння тэхнікума. Адслужыў у арміі – зноў вярнуўся. І з той пары прайшоў шлях ад слесара да дырэктара фабрыкі".
Цікавімся, а што цяпер для гэтай сям'і лён, які Прэзідэнт Беларусі называе не інакш як "культурай палітычнай" – як-ніяк кветкі лёну намаляваны на гербе Беларусі. Марына Арлоўская без раздумвання адказвае: "Гэта член сям'і. Таму што лён у нас, прабачце, і ў ложку, і на стале, і на нас. Лён у нас паўсюды. Лён нас корміць, апранае, натхняе. Лён – гэта наша ўсё".
"Гэта брэнд дзяржавы, – падкрэслівае Юрый Арлоўскі. – На постсавецкай прасторы фактычна цяпер застаўся адзін Аршанскі льнокамбінат у такім маштабе".
"У такім асартыменце, і з такой увагай, якую надае дзяржава і Прэзідэнт нашаму прадпрыемству, – падхапіла думку жонка. – Такая колькасць увагі, фінансаў ад дзяржавы, можа быць, не атрымлівала ніводнае прадпрыемства. У нас прайшло некалькі этапаў мадэрнізацыі. Мы цяпер уваходзім у лінейку прамысловых прадпрыемстваў, якія развіваюць прамысловы турызм у Беларусі. Нам ёсць што паказаць. Гэта нас цешыць, і мы гэтым ганарымся".
У ліку гасцей палаца і сям'я Валянтовых. Муж і жонка Мікалай Аляксандравіч і Алеся Уладзіміраўна і брат мужа Анатоль Аляксандравіч – усе работнікі ААТ "Друцк-Агра" з Талачынскага раёна. Планавалі прыехаць упяцёх, але ўдалося выбрацца толькі ўтраіх. Як-ніяк цяпер для аграрыяў самы гарачы час. Прызнаюцца, што нават крыху няёмка з-за таго, што ў гаспадарцы праца кіпіць, а яны на экскурсіі ў сталіцы.
Запытваемся, чым займаюцца ў гаспадарцы. У адказ госці называюць свае прафесіі: механізатар, бухгалтар і энергетык. У усіх уражанняў маса. "Цудоўна! Люстры - гэта наогул! Экскурсія вельмі цікавая, шыкоўна!" - наперабой усклікаюць яны.
"У нас больш за 185 гадоў стажу, у нашай дынастыі. У нас і бацька, і маці, усе працавалі ў сельскай гаспадарцы", - расказала Алеся Валянтова. Але многія з іх сям'і жылі на талачынскай зямлі, як кажуць у Беларусі, "спрадвеку". А значыць, дынастыя аграрыяў, хутчэй за ўсё, куды больш старажытная.
"У адной гаспадарцы, усе ў адной вёсцы жывем. Бацькі мае ўсё жыццё. Маці прыезджыя. Бацька карэнны, са Друцка. Таксама тут заўсёды працавалі. Сын 1993 года нараджэння. Ён пайшоў па маіх слядах (трактарыст-машыніст на прадпрыемстве. - Заўваж.) і задаволены сваёй працай. Хацеў таксама паехаць, але не адпусцілі яго. Я сваёй працай задаволены ў гаспадарцы", - падзяліўся падрабязнасцямі сямейнай гісторыі Мікалай Валянтоў.
Улічваючы, што вяскоўцы з Віцебскай вобласці, цікавімся, як ставяцца да прэзідэнцкай ініцыятывы апошніх гадоў наконт сяўбы азімага ячменю. Аляксандр Лукашэнка не раз падчас рабочых паездак і на селектарнай нарадзе падкрэсліваў, што азімыя рапс і ячмень, асабліва для паўночных рэгіёнаў – усёй Віцебскай вобласці – гэта літаральна выратаванне. Раней выспяваюць і дазваляюць паступова ўцягнуцца ва ўборачную, размеркаваць сілы, апрабаваць тэхніку. Менш пагодных рызык, ды і жывыя грошы ў самым пачатку жніва яшчэ нікому не пашкодзілі. Каму, як не бухгалтару Алесі Валянтовай, гэта ведаць. «Азімы ячмень – гэта вельмі добра. Мы вось так прыкінулі, што лепш, вядома, нам. Мы ўліваемся хутчэй ва ўборачную, і менш ідзе нагрузка тады на жнівень. Раней большая частка на жнівень размяркоўвалася, а цяпер мы ўжо ў ліпені пачынаем. І плаўна, менш ідзе нагрузка. Рацыянальна атрымліваецца. Для Віцебскай вобласці – так», – пацвярджае яна.
Гутарым з Мікалаем Іванавічам і Тамарай Ільінічнай Антонавымі. Абодва працавалі ў школе настаўнікамі, але ўжо на пенсіі. На працягу жыцця працавалі ў розных школах у Віцебскай вобласці. «Усе выкладаюць. Дынастыя пачалася з яго дзядзькі. А там у сям'і чатыры чалавекі. Потым ён, брат, жонка брата. Потым ужо з майго боку – я, пляменніцы дзве ў Аршанскім раёне працуюць – роднага брата дзеці…», – пералічвае Тамара Ільінічна. Увогуле, у прафесіі шмат радні, у тым ліку дзеці.
Сям'я Антонавых
«Мы палічылі: у нас 18 чалавек (у працоўнай дынастыі. – Заўв. ). Агульны стаж працы больш за 400 гадоў», – сказаў Мікалай Антонаў.
А калі б усё можна было адматаць назад, пайшлі б зноў па настаўніцкай сцежцы? "Абавязкова. Я - толькі "за"", - кажа Тамара Антонава.
"Мы не шкадуем", - пацвердзіў яе муж.
Гэта толькі некалькі кароткіх гісторый пра сямейныя працоўныя дынастыі. Але і на экскурсіі, і ў Віцебскай вобласці, і тым больш ва ўсёй краіне такіх сем'яў значна больш - сапраўдных працаўнікоў і патрыётаў сваёй Радзімы, якія, самі таго не заўважаючы, захоўваюць традыцыі, будуюць сучаснасць і будучыню Беларусі.
"БЕЛТА"