Падручнікі-навігатары для малодшых школьнікаў напісалі сужэнцы-педагогі з Оршы

Падручнікі-навігатары з практычнай накіраванасцю – гэта менавіта тое, пра што гаварыў Прэзідэнт нашай краіны падчас Рэспубліканскага педсавета. Увесь неабходны тэарэтычны і практычны матэрыял у даступным выглядзе, вялікі фармат, багацце тэматычных ілюстрацый, якія пісьменна падзяляюць тэкст, – усё гэта як нельга лепш дапамагае не толькі навучаць, але і развіваць.

Сюжэтныя, панарамныя малюнкі, малюнкі-падказкі – 80% інфармацыі, якая змяшчаецца ў падручніках, прадстаўлена ў выглядзе іх. Прычым адным з асноўных патрабаванняў да мастакоў-афармляльнікаў стала дакладнасць выявы: убачыў у кнізе – пазнай у прыродзе.

Кожную новую тэму аўтары пачынаюць з пытання, на якое дзіця можа адказаць сам. А наступныя заданні разлічаны на сумесную калектыўную працу.

Пра тое, што дыялог – гэта найважнейшы інструмент развіцця і навучання малодшага школьніка, настаўнікі-практыкі хіміі і біялогіі, муж і жонка Сяргей і Галіна Трафімавы ведаюць не па чутках. Аўтары больш чым 150 кніг (падручнікі, дапаможнікі для бацькоў, метадычная літаратура для настаўнікаў і інш.) перш, чым пачаць працу, старанна вывучаюць меркаванне маленькіх чытачоў. А багаты вопыт працы дапамагае падабраць і пісьменна падаць інфармацыю.

Адметна, што па падручніку «Навакольны свет» Сяргея і Галіны вось ужо 15 гадоў навучаюцца школьнікі 1 – 4 класаў Расійскай Федэрацыі. У 2001 годзе муж і жонка выйгралі конкурс на стварэнне дадзенага вучэбнага дапаможніка, а ў Беларусі кніга Галіны Трафімавай «Увядзенне ў школьнае жыццё» ўбачыла свет яшчэ ў 1995 годзе. Следам за ёй выйшлі эксперыментальныя падручнікі «Азбука жыцця чалавека» і «Я жыву ва Сусвеце».

Альтернатыўная праграма для малодшых класаў па курсе «Чалавек і свет» стала распрацоўвацца толькі ў 2015 годзе. Яна запатрабавала і стварэння прынцыпова новых дапаможнікаў для дзяцей, настаўнікаў і іх бацькоў. Рэспубліканскі конкурс на іх напісанне зноў выйгралі муж і жонка Трафімавы.

– На што падобны пытальнік? – любяць пытаць аўтары. І самі ж адказваюць: на перавернуты рыбалоўны кручок, на які павінен трапіць кожны дзіця ў працэсе навучання і пазнання.

Пра што можа расказаць снежны сугрод? Дзе зімуюць ракі? У якой птушкі яйкі ў гняздзе худнеюць? Невыпадкова і ўсе загалоўкі ва ўчебніках-навігатарах сфармуляваны ў выглядзе пытанняў.

– Мэта – не толькі даць веды па праграме, але і развіваць мысленне, памяць, уяўленне, – кажа Галіна Уладзіміраўна. – У аснове нашай працы – прынцып, сфармуляваны амерыканскім псіхолагам Джэромам Брунерам: навучанне праз актыўнае пазнанне. Змест вучэбнікаў пабудаваны так, што кожнае дзіця на ўроку робіць маленькае ўласнае адкрыццё.

Аўтарамі вырашана і задача атрымання бонусаў, вышэйшага бала на ўроку, без падказак з інтэрнэту. Пра гэта таксама гаварыў Аляксандр Лукашэнка, развіваючы тэму сучасных вучэбнікаў. Усе дадатковыя матэрыялы па прадмеце «Чалавек і свет» можна знайсці ў вучэбніку. Таксама пасля кожнай тэмы ёсць спасылка на крыніцу дапаможнай інфармацыі. Гэта кніга для чытання, якая ідзе ў камплекце да вучэбніка, альбо дзіцячая літаратура.

Сяргей і Галіна Трафімавы спыніліся на серыі «Апавяданні дзеда-прыродазнаўца» і «Маленькі прафесар» беларускіх выдавецтваў. Усё гэта спрыяе фарміраванню чытацкай пісьменнасці, развіццю пазнавальнага інтарэсу.

Магчымасць ацаніць новы вучэбнік, напісаны бабуляй і дзядулем, прадставіцца 1 верасня і шасцігадоваму ўнуку Галіны і Сяргея Трафімавых, які пойдзе ў 1-ы клас адной са сталічных школ.

Вольга Лебедзева, "Віцебскія весці". Фота аўтара.