Удзельная вага падаходнага падатку ў даходах бюджэтаў першаснага ўзроўню ў Віцебскай вобласці ў 2010 годзе складзе 50%

ВУДАЧКА ДЛЯ СЕЛЬСАВЕТА Перадвыбарная кампанія па выбарах дэпутатаў мясцовых Саветаў ідзе поўным ходам. Пакуль будучыя народныя абраннікі ўступаюць у барацьбу за галасы сваіх выбаршчыкаў, цяперашні дэпутацкі корпус падводзіць вынікі сваёй працы. Дэпутатам 25-га склікання ёсць што запісаць сабе ў залік шмат у чым дзякуючы ўказу №21 "Аб павышэнні ролі органаў мясцовага кіравання ў вырашэнні пытанняў жыццезабеспячэння насельніцтва". Аб тым, як дэпутацкі корпус Віцебскай вобласці прымяняў гэты ўказ, што гэта дало іх выбаршчыкам, у інтэрв'ю карэспандэнту БЕЛТА распавёў старшыня Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў Аляксандр Ацясаў. - Указ "Аб павышэнні ролі органаў мясцовага кіравання ў вырашэнні пытанняў жыццезабеспячэння насельніцтва", прыняты ў пачатку 2007 года, стаў асноватворным для нашай працы, дазволіў мясцовым Саветам дэпутатаў самастойна фарміраваць і распараджацца бюджэтам, а значыць аператыўна вырашаць праблемы сваіх выбаршчыкаў. Хоць, не хаваю, спачатку былі скептыкі, бо ўказ наўпрост не вылучаў фінансаў. Але ён даў самае галоўнае - рэальны механізм напаўнення бюджэту. Гэта ўсё роўна як даць вудачку, каб самому сябе пракарміць. Пасля года працы з указам удзельная вага ўласных даходаў сельскіх і пасялковых выканкамаў складала 65%, а ўжо па выніках 2009 года яна дасягнула 73%, свабодныя рэшткі сродкаў на рахунках выканкамаў першаснага ўзроўню на 1 студзеня 2010 года склалі Br5 млрд. Для сельскіх і пасялковых выканкамаў гэта вялікія грошы, якія можна накіраваць на карысць людзей. Сёлета доля ўласных даходаў таксама запланавана на ўзроўні не менш за 70%. Указ працуе, працуюць усе нормы, а скептыкам варта сказаць адно: да вырашэння задач трэба падыходзіць творча і не глядзець з патрабавальнага пункту гледжання. А яшчэ важная цесная праца з выканаўчай уладай. - Аляксандр Ягоравіч, а за кошт чаго напаўняюцца мясцовыя бюджэты? - Мы выкарыстоўвалі ўсе магчымасці, прадастаўленыя ўказам, Бюджэтным кодэксам і законам аб мясцовым кіраванні і самакіраванні. У бюджэт першаснага ўзроўню паступаюць больш за 20 падаткаў і збораў: зямельны і падатак на нерухомасць, збор з нарыхтоўшчыкаў, збор за аказанне паслуг у сферы аграэкатурызму і іншыя, а таксама залічваецца падаходны падатак. Аб ім, дарэчы, было нямала спрэчак, але мы палічылі, што гэты падатак будзе стымуляваць дэпутацкі корпус і выканкамы да таго, каб патрабаваць ад працадаўцаў годнага ўзроўню зарплаты сваіх работнікаў, садзейнічаць развіццю прадпрымальніцтва на вёсцы, адкрыццю вытворчасцей, стварэнню новых працоўных месцаў. Падаходны падатак з'яўляецца асноўнай крыніцай папаўнення мясцовай казны. У 2009 годзе яго ўдзельная вага складала 39%. У бягучым годзе падаходны падатак у даходах першаснага ўзроўню вырасце да 50%. Яшчэ адной значнай крыніцай напаўнення бюджэту стаў збор з нарыхтоўшчыкаў. За 2009 год у мясцовыя бюджэты паступленне гэтага збору склала Br1,3 млрд., з якіх 54% залічана ў бюджэты першаснага ўзроўню. З'явілася цікавасць да таго, каб залішкі, неважна прадукцыя гэта сельскіх падворкаў ці лясныя дары, здаваліся на ўласныя прадпрыемствы, не сыходзілі за межы вобласці. Але для таго, каб даходы ад збору раслі, неабходна ствараць умовы, каб людзям было зручна і выгадна. - Вось мы і перайшлі да пытання аб тым, як на простых людзях - выбаршчыках адбілася выкананне пунктаў указу. - Сярод асноўных напрамкаў дзейнасці дэпутатаў 25-га склікання былі аказанне дапамогі насельніцтву ў развіцці асабістых падсобных гаспадарак, добраўпарадкаванне населеных пунктаў і навядзенне парадку на зямлі. Асабістыя падсобныя гаспадаркі - гэта наша вялікая клопат. Штогод прыкладна на 5 тыс. галоў скарачаецца колькасць буйной рагатай жывёлы на прыватных падворках. Калі ў 2000 годзе насельніцтва трымала каля 105 тыс. кароў, то цяпер 35,4 тыс. Разам з тым прадукцыя з прыватных агародаў - гэта велізарнае падспор'е для вяскоўцаў, для многіх гэта другая зарплата. Ды і для дзяржавы гэта немалы аб'ём вытворчасці сельгаспрадукцыі: каля 12% у агульным аб'ёме перапрацоўкі складае малако, закупленае ў насельніцтва, на долю бульбы і іншай агародніны прыпадае наогул каля 90%. Таму выканкамы сумесна з гаспадаркамі і раённымі ўладамі робяць усё магчымае, каб падтрымаць асабістыя падсобныя гаспадаркі. Для арганізацыі закупак малака мы выкарыстоўваем розныя формы. У прыватнасці падтрымліваем сельскіх прадпрымальнікаў у арганізацыі закупак. Піянэрам у гэтай справе чатыры гады таму стаў Лёзненскі раён, цяпер да яго далучыліся Глыбоцкі, Пастаўскі, Шаркаўшчынскі, Ушацкі, Докшыцкі, Браслаўскі раёны. Варта дадаць, што калі ў сярэднім па вобласці ад адной каровы насельніцтва здае 2,3 тыс.кг, то там, дзе працуюць прыватныя малаказборшчыкі, гэты паказчык дасягае 3,2 тыс.кг. А гэта сведчыць аб тым, што людзям выгадна, прадпрымальнікі не ў крыўдзе, малаказаводы атрымліваюць дадатковае сыравіну. У вобласці працягваюць працаваць камунальныя ўнітарныя прадпрыемствы па аказанні дапамогі асабістым падсобным гаспадаркам. У Лепельскім раёне такія прадпрыемствы дзейнічаюць пры некалькіх сельсаветах, а прыкладам у гэтай справе служыць Каменскі сельсавет, які ўзначальвае Мікалай Сініцын. Па яго ініцыятыве было створана прадпрыемства "Камень-аграсэрвіс". На мехдвары прадпрыемства поўны набор сельгас тэхнікі: тры трактары, два камбайны, бульбакапалкі, камплекты навеснага абсталявання. Праблем з апрацоўкай зямлі ў вяскоўцаў у Каменскім сельсавеце няма. Акрамя таго, вядзецца закупка залішкаў малака ў трох сельсаветах. Суровая праца наладжана з спажывецкай кааперацыяй па закупках залішкаў мяса, агародніны, садавіны. Напрыклад, у Дунілавіцкім сельсавеце Пастаўскага раёна пры падтрымцы мясцовых кааператараў створаны комплексны пункт, дзе селянін можа змалоць збожжа, здаць мяса, замарозіць для сябе садавіну ці агародніну, купіць нешта для сваёй гаспадаркі. Сельсаветы заўсёды займаліся добраўпарадкаваннем, цяпер дзякуючы з'явіўшымся сродкам работы вядуцца комплексна. Хоць зрабіць яшчэ трэба нямала. У рамках артыкула добраўпарадкавання фінансуецца праца па водазабеспячэнні і забяспечваецца праца грамадскіх лазняў. Дзякуючы ўказу №21 мы змаглі вырашыць даўнюю праблему - вуліцы ў вёсках, якія з часоў СССР былі фактычна бяздомнымі: ні ў каго на балансе не чысліліся. Цяпер усе вуліцы і праезды перададзены на баланс ЖКГ, а з бягучага года ўпершыню ў бюджэтах сельсаветаў заклалі грошы на абслугоўванне вуліц - Br1,9 млрд. Хачу дадаць, што дзякуючы магчымасці самім рэгуляваць даходы выканкамы ў сваіх бюджэтах павялічылі выдаткі на жыллёва-камунальную гаспадарку. У 2010 годзе выдаткі на галіну ЖКГ складаюць Br19,1 млрд., або 47% у структуры першасных бюджэтаў. - Калі казаць аб добраўпарадкаванні і навядзенні парадку на зямлі, нельга не ўспомніць аб працы па зносе старых і пустуючых прыватных сельскіх дамоў... - У Віцебскай вобласці старшыні раённых і сельскіх Саветаў з 2007 года ўзначалілі штабы і пачалі працу з уладальнікамі гэтых дамоў. Указ №70 "Аб мерах па ўпарадкаванні ўліку і скарачэнні колькасці пустуючых і старых дамоў з гаспадарчымі і іншымі пабудовамі ў сельскай мясцовасці" паспяхова рэалізуецца. У 2009 годзе знесена 1274 старых дома і 344 пустуючых, а ўсяго за тры гады - каля 10 тыс. такіх пабудоў. І, што немалаважна, знайшлі спадчыннікаў і прымусілі іх прывесці ў парадак 13 тыс. дамоў. Хоць не хаваю, праблем яшчэ шмат. Бо гэта перш за ўсё праца з насельніцтвам: кагосьці трэба ўгаворваць звярнуць увагу на сваю ўласнасць, а з кімсьці даводзіцца нават судзіцца. Больш за 100 судовых працэсаў мы выйгралі. Але мы заўсёды стараемся знайсці кампраміс і знаходзім разуменне ў уладальнікаў. - Падыходзіць да завяршэння дзейнасць дэпутатаў мясцовых Саветаў 25-га склікання. Як вы ацэньваеце працу сваіх калег? - Праца дэпутацкага корпуса, як абласнога, так і дэпутатаў базавых і першасных Саветаў, была накіравана на рэалізацыю планаў сацыяльна-эканамічнага развіцця, зацверджаных на сесіях. Я лічу, што менавіта канструктыўная праца дэпутатаў з насельніцтвам, органамі ўлады дазволіла вырашы