У Беларусі зацвердзілі змены ў Падатковы кодэкс на 2023 год: колькі давядзецца плаціць па рахунках ІП і фізічным асобам
Больш падрабязна пра некаторыя змены.
Падатак на кватэру вырас на 11%, на зямлю – на 19%
Напрыканцы мінулага года было шмат абмеркаванняў наконт маючай карэкціроўкі Падатковага кодэкса. Міністэрства па падатках і зборах праводзіла прэс-канферэнцыі, дзе анансаваліся будучыя змены. Адпаведны закон падпісаны 30 снежня 2022 года, а яго тэкст апублікаваны на нацыянальным прававым партале 4 студзеня 2023 года.
Як і меркавалася, на 11% вырас падатак на першую кватэру. Нагадаем, разлічваецца ён такім чынам: агульную плошчу кватэры памнажаюць на разліковы кошт м² у населеным пункце, затым атрыманае лік памнажаюць на падатковую стаўку 0,1%. Да прыкладу, разліковы кошт аднаго квадратнага метра жылога памяшкання ў шматкватэрным жылым доме для Мінска замест ранейшых 810 рублёў цяпер абыдзецца 900 рублёў, у Мінскім раёне і абласных гарадах ён вырас з 680 да 750 рублёў, у невялікіх населеных пунктах – з 450 да 500 рублёў.
З новага года падраслі і стаўкі зямельнага падатку. Жыхары краіны і ўладальнікі бізнесу ў 2023 годзе адчуюць яго рост на ўзроўні 19%. Падатковая база зямельнага падатку на 1 студзеня 2023 г. для яго разліку і выплаты вызначаецца па відах функцыянальнага выкарыстання зямельных участкаў, у прыватнасці, памер плацяжу будзе залежаць ад таго, аднесены землі да грамадска-дзелавой зоны, жылой сядзібнай (уключаючы садаводчыя таварыствы і дачныя кааператывы), жылой шматкватэрнай або вытворчай зон.
Да прыкладу, стаўкі зямельнага падатку для жылой шматкватэрнай зоны выраслі з 12 рублёў 32 капеек да 14 рублёў 71 капейкі. Для бізнесу павысілі Зямельны падатак для ўладальнікаў аўтамабільных рынкаў, ігральных устаноў, гандлёвых цэнтраў і рынкаў паднялі са 184 рублёў 52 капеек за гектар да 220 рублёў 32 капеек.
Любоў да цыгарэт і жывёл адзавецца на кашальку
Даражэй стала з новага года і ўтрыманне чацвераногіх гадаванцаў. Збор для ўладальнікаў сабак, які аматары жывёл плацяць раз у квартал, у 2023 годзе стаў больш адчувальным. За патэнцыйна небяспечныя пароды сабак цяпер давядзецца плаціць 55 рублёў 50 капеек замест 46 рублёў 50 капеек, за астатніх «хвостатых» збор вырас з 9 рублёў 30 капеек да 11 рублёў 10 капеек.
Згодна з прагнозамі, стаўку падатку на прыбытак паднялі з 18 да 20%. Для аператараў сотавай сувязі, напрыклад, пралангавалі павышаны падатак на прыбытак аж да 1 студзеня 2025 года. Раней яны плацілі 18% ад свайго выручкі, апошнія два гады – ужо 30%. Да гэтай лічбы збор «прывязалі» яшчэ на 2 гады.
Істотна падаражэюць з новага года алкаголь і цыгарэты. Прычына таму – павышэнне ставак акцызаў. Мярце самі: калі яшчэ ў снежні для першай цэнавай групы стаўка складала 43 рублі 56 капеек за 1000 штук цыгарэт, а другой – 91 рубель 36 капеек, то ў абноўленым Падатковым кодэксе прадугледжана, што з 1 студзеня 2023 года стаўкі акцызаў паднімуцца да 55 рублёў 60 капеек, з красавіка – да 66 рублёў 25 капеек, з ліпеня – да 78 рублёў 97 капеек, а з кастрычніка – да 95 рублёў 59 капеек.
Падаткі для ІП і фізасоб
Як і планавалася, з 1 студзеня 2023 года ўведзены падатак на прафесійны даход для фізасоб. Цяпер самазанятым грамадзянам, якія перайшлі на новую падатковую сістэму, давядзецца расстацца з 10% ад штомесячнай выручкі. Перайсці на прафесійны падатак усім не абавязкова, хоць стаць часткай новай сістэмы могуць нават фрылансеры. Пералік відаў дзейнасці, якія падпадаюць пад новы падатак, зацверджаны пастановай урада.
Істотна павышаны, як і планавалася, адзіны падатак для фізічных асоб, якія працуюць без афармлення ІП і маюць статус «самазанятых». Да прыкладу, для рэпетытараў у Мінску стаўка вырасла ў 2 разы – з 82 да 164 рублёў у месяц, для Мінскага раёна і абласных цэнтраў – з 76 да 152 рублёў, у невялікіх населеных пунктах – з 58 да 116 рублёў. Для сталічных майстроў фотасправы ў 2023 годзе давядзецца штомесяц плаціць адзіны падатак у памеры 490 рублёў замест ранейшых 245 рублёў, у абласных цэнтрах гэтае суадносіны складае 226 рублёў супраць 452 рублёў.
Аналагічная сітуацыя і з прадпрымальнікамі. З новага года адзіны падатак для ІП вырас удвая. Да прыкладу, дробным бізнэсам, якія займаюцца гандлем агароднінай і садавінай у беларускай сталіцы ў 2023 годзе трэба будзе штомесяц плаціць па 708 рублёў, летась стаўка адзінага падатку складала ўсяго 354 рублі.
ІП, якія аказваюць паслугі па прадастаўленні ў кароткатэрміновую арэнду жылля, з 1 студзеня 2023 года могуць працаваць толькі на ўмовах выплаты адзінага падатку. Калі летась у сталіцы такія бізнэсмэны плацілі ў месяц 413 рублёў, у невялікіх населеных пунктах – 173 рублі, то з новага года гэтыя сумы выраслі да 620 і 269 рублёў адпаведна.
Да таго ж для ІП з 2023 года скасавалі магчымасць прымянення спрошчанай сістэмы падаткаабкладання.
Падатковыя змены з новага года прадугледжаны таксама для рамеснікаў і ўладальнікаў аграсядзіб. І гаворка тут не толькі пра павышэнне рамеснага збору і падатку за аказанне паслуг у сферы аграэкатурызму. І тым, і іншым давядзецца ў 2023 годзе пацвярджаць сваё права займацца рамяством або аграэкатурызмам і атрымліваць дазвол на ажыццяўленне дзейнасці ў мясцовых органах улады.
Але ёсць і прыемныя навіны!
Падаткам не абкладаецца
Дзякуючы карэкціроўцы Падатковага кодэкса для беларусаў павялічыліся сумы, якія не абкладаюцца падаходным падаткам. Гэта датычыцца даходаў, не звязаных з ажыццяўленнем прадпрымальніцкай дзейнасці: падораных грашовых сум, выплат у выглядзе матэрыяльнай дапамогі або па дагаворах страхавання, а таксама ахвяраванняў.
З змяненнем падатковага заканадаўства для фізічных асоб павялічаны сумы даходу ад дарэння або ў выглядзе нерухомасці па дагаворы рэнты бясплатна, якая вызваляецца ад падаходнага падатку. Цяпер не давядзецца плаціць падатак з сумы, якая не перавышае 9338 беларускіх рублёў. Раней яна складала 8078 рублёў.
Для працаздольных грамадзян, не занятых у эканоміцы на працягу апошніх 5 гадоў, абкладацца 10%-ным падаткам будуць даходы звыш 100 базавых велічынь, атрыманыя ў дар ад блізкіх сваякоў. Нагадаем, што з 1 студзеня 2023 года базавая велічыня вырасла да 37 рублёў, такім чынам, сума, якая не абкладаецца падаткам, вырасла да 3,7 тыс. рублёў. У мінулым годзе гэта было на 500 рублёў менш – 3,2 тыс. рублёў.
Акрамя таго, цяпер без наведвання падатковай інспекцыі можна прымаць матэрыяльную дапамогу, падарункі, прызы, сродкі на аплату пуцёвак па асноўным месцы працы арганізацыі або ІП, калі яны не перавышаюць 2821 рубель. Не абкладаемы падаткам даход вырас у параўнанні з мінулым годам на 381 рубель.
А вось ад іншых устаноў без выплаты падаходнага падатку можна прымаць падобныя заахвочванні, калі іх памер не больш за 186 рублёў (раней – 161 рубель).
Ліміт для страхавых выплат ад беларускіх профільных арганізацый, атрымаўшы які не давядзецца плаціць падатак, павялічаны з 4178 да 4830 рублёў. Памер дабрачыннай дапамогі інвалідам і дзецям-сіротам, які не абкладаецца падаходным падаткам, таксама стаў больш важкім – 18 660 рублёў замест 16 142 рублёў.
1prof.by