У Глыбоцкім раёне стаўку ў вытворчасці сыравіны робяць на жывёлагадоўчыя мястэчкі

Тут яшчэ ў савецкія часы пабудаваны мясакамбінат і найбуйнейшы малочна-кансервавы камбінат. У апошняе дзесяцігоддзе яны перацярпелі карэнную рэканструкцыю, з тым разлікам, каб выдаваць прадукцыю выдатнай якасці на ўнутраны і знешні рынкі. Разлікі апраўдаліся, але вось у чым нюанс: не хапала сыравіны. Малочна-кансервавы камбінат не забяспечваўся ім і напалову, а мясакамбінат і таго менш. Для гэтага былі суб'ектыўныя прычыны. І асноўная — істотна скарацілася зона пастаўкі сыравіны, у суседніх і найбліжэйшых раёнах адкрыліся свае прадпрыемствы. У Пастаўскім, напрыклад, велізарны малочны завод, а ў Верхнядзвінскім — вядомы масласырзавод.


Каб неяк выйсці з становішча, глыбачане адкрылі ўласныя сельгасфіліялы: малочна-кансервавы — «Мнюта», а мясакамбінат — «Галубічы» і «Каралі», якія, дзякуючы ўкладзеным у іх немалым сродкам, некалькі нарасцілі пастаўку малака і мяса. Але гэта ўсё роўна не ратавала становішча. 

Старшыня Глыбоцкага райвыканкама Аляксандр Шубскі, які два гады таму ўзначаліў мясцовую вертыкаль улады, паставіў задачу істотна павялічыць вытворчасць патрэбнай перапрацоўшчыкам сыравіны. Вывучыўшы сітуацыю, ён убачыў, што ў раёне шмат старых невялікіх жывёлагадоўчых ферм, на якіх пераважае ручная праца і фактычна вельмі цяжка, а парой і немагчыма, усё зрабіць па тэхналогіі. Быў узяты курс на іх ліквідацыю і развіццё жывёлагадоўчых комплексаў, будаўніцтва новых памяшканняў, дзе можна было б сканцэнтраваць буйную рагатую жывёлу. Толькі сёлета ў раёне будуюцца і рэканструююцца 20 аб'ектаў жывёлагадоўлі.

Старшыня Віцебскага аблвыканкама Мікалай Шарснёў (справа) і старшыня Глыбоцкага райвыканкама Аляксандр Шубскі на будаўніцтве жывёлагадоўчых памяшканняў у СУП «Галубічы».

Дапамог у вырашэнні гэтай складанай задачы Указ Прэзідэнта № 70 «Аб развіцці аграпрамышленага комплексу Віцебскай вобласці», які дазволіў спісаць частку даўгоў, адтэрмінаваць выплаты па крэдытах банкам.

— Указ раскрыў для нас новыя магчымасці для ініцыятывы, пошуку новых шляхоў, — падкрэслівае Аляксандр Шубскі. — Мы зразумелі, што толькі супольная праца райвыканкама, раённага Савета дэпутатаў, кіраўніцтва аграпрамысловага аб'яднання, Белаграпрамбанка устраніць усе папярэднія недапрацоўкі, выключыць праблемы. Асаблівую падзяку выказваю члену Савета Рэспублікі, начальніку філіяла ААТ «Белаграпрамбанк» Віцебскай вобласці Алегу Жынгелю.

Вось некалькі прыкладаў ажыццяўляемага глабальнага інвестыцыйнага праекта.

Жывёлагадоўчая ферма «Квачы» ў СУП «Канстанцінаў Двор» была радавой, са старымі будынкамі, зношаным абсталяваннем. За два апошнія гады тут узвялі для цялят два арачнікі, кожны на 200 галоў, і рэканструявалі два памяшканні, кожнае такой жа ўмяшчальнасці для маладняка КРС. Рэканструкцыя яшчэ аднаго памяшкання завяршаецца. У цэлым пагалоўе КРС у гаспадарцы павялічылася на 600 галоў. Маладняк перавялі не толькі з аддаленых ферм, напрыклад, як «Латыголь», «Дубок», але і з суседняга Браслаўскага раёна.

Аб'екты будаўніцтва жывёлагадоўчых памяшканняў у Глыбоцкім раёне.

Значна палепшыліся ўмовы працы работнікаў.

— Ад старога будынка застаўся толькі каркас, — дзеліцца ўражаннямі жывёлавод Антон Ясюкевіч. — Заліты бетонам падлогі, заменена дах, усё абсталяванне. Зроблена пляцоўка для выгулу. Калі раней кормы завозілі цялятам у памяшканне на ativar, а потым раздавалі відэльцамі, то цяпер гэта робіць кармараздатчык. Мне застаецца толькі месцамі падправіць, падмясці падлогу. У дадзены момант у мяне ў цэху 183 нецеляў.

— Ужо ёсць першыя вынікі, — адзначыў дырэктар СУП «Канстанцінаў Двор» Васіль Якімовіч. — За кошт таго, што ў новых памяшканнях вытрымана тэхналогія вырошчвання цялушак і перавод часткі іх у асноўнае статак, прадаем малака амаль на тры тоны больш, чым у мінулым годзе. А ў цэлым вытворчасць яго павялічылася на 30 працэнтаў.

Але на гэтым пераўтварэнні ў «Квачах» не скончаны. Паскоранымі тэмпамі ўзводзіцца чатыры будынкі для дайнага статка на 600 галоў і даільна-малочнага блока. Гэта будзе ўжо не проста ферма, а буйны жывёлагадоўчы комплекс на 1620 галоў КРС. Завяршэнне будаўніцтва — 2022 год.

Пад поўны замкнёны цыкл мадыфікавана таксама і радавая ферма «Замхава» ў ААТ «Чарневічы». Тут капітальна рэканструяваныя пяць памяшканняў на 1000 галоў моладзі.

— Звозілі цялушак сюды з аддаленых неперспектыўных ферм, — паведамляе дырэктар Уладзімір Бабіч. — Напрыклад, з фермы «Толсцікі», дзе ўтрымлівалася 200 цялушак. Ферма гэтая — за 36 кіламетраў. Ганялі туды з цэнтра кармораздатчык, пагрузчык. Толькі на паліве сыходзіла ў дзень 100 рублёў, у месяц — 3 тысячы. Утрымлівалі гэтых жывёл чатыры чалавекі: тры жывёлаводы і вартаўнік. Цяпер — адзін, таму што амаль усе працэсы на рэканструяваным аб'екце механізаваныя. Закрываецца таксама ферма «Лугавая», якая за 10 кіламетраў ад Замхава. Дзякуючы канцэнтрацыі моладзі КРС, вытрымана тэхналогія вырошчвання з цялушкі прадуктыўнай каровы. Нецель уводзіцца ў асноўнае статак на два-тры месяцы раней. А гэта — немалая эканомія сродкаў.

— Рэканструкцыя толькі аднаго такога памяшкання нават пры мінімальных сярэднясутачных прывагах у 500 грамаў акупіцца толькі за кошт эканоміі паліва на працягу года, — канстатуе дырэктар аграпрамысловага аб'яднання Валерый Лаппо.

Аграпрамысловае аб'яднанне ўклала ў рэканструкцыю аб'екта «Замхава» звыш 900 тысяч рублёў. Разлік — прадукцыяй.

Два памяшканні, кожнае на 240 месцаў для бычкоў, уведзены ў эксплуатацыю пасля рэканструкцыі, на комплексе ў СУП «Галубічы». Па сутнасці, гэта цалкам абноўленыя аб'екты. Заменены сістэма паення, вокны, зроблены дадатковыя светлавыя праёмы ў дахах, абсталяваны выгульныя дворыкі.

— Святло, пастаянны доступ свежага паветра даюць станоўны вынік: сутачныя

прывесы выраслі амаль удвая, да 800 грамаў, — адзначае в.а. дырэктара Валерый Кенько.

У стадыі завяршэння — будаўніцтва арачніка на 200 галоў цялушак. Дзякуючы плённай працы райвыканкама і аграпрамоб'яднання ў рэалізацыі інвестпраекта па рэканструкцыі і будаўніцтве жывёлагадоўчых памяшканняў прымае ўдзел увесь раён, амаль усе арганізацыі і прадпрыемствы.

Адзін з найярчэйшых прыкладаў — узвядзенне двух жывёлагадоўчых памяшканняў на 200 галоў кожнае для маладняку КРС у СУП «Мярэцкія». Для гэтай будоўлі прыцягнуты не толькі аграпрамоб'яднанне, але і вопытны лясгас, УП ЖКГ, камбікормавы завод, ПМК —меліярацыя, ДРБУ-145 і ДЭУ-35, аўтапрадпрыемства № 16 і іншыя. Сапраўды, усенародная будоўля. Нездарма, кожны аб'ект узведзены ў рэкордныя тэрміны: за тры месяцы.

І яшчэ адзін штрых. Разам з арачнікам пабудавана памяшканне такой жа ўмяшчальнасці з… дошак.

— Гэта больш экалагічнае памяшканне, няма жалезных канструкцый. Спрыяльна для жывёл. Тэрмін службы — не менш за 20 гадоў, — уводзіць у курс справы намеснік дырэктара Юрый Норавіч. — Падгледзелі праект на семінары ў Оршы летась.

Адметны яшчэ адзін аспект: для рэканструкцыі і будаўніцтва жывёлагадоўчых аб'ектаў шырока выкарыстоўваюцца мясцовыя матэрыялы, вырабы раённых прадпрыемстваў і арганізацый. Так, напрыклад, арачнікі, а таксама вокны і дзверы выпускаюць у тым ліку райаграсэрвіс і Глыбоцкае ЖКГ.

Але адно — рэканструяваць і пабудаваць новае жывёлагадоўчае памяшканне, другое — накарміць сытна жывёлу. Для таго, каб было ў дастатку камбікармоў, клін азімых збожжавых павялічаны з 10 680 да 14 062 гектараў, 2732 гектары занялі азімыя крыжакветныя культуры: рапс і рэпа. Прычым, калі рэпы сеялі раней 159, то цяпер 1434 гектары.

Для паляпшэння контурнасці палёў, магчымасці эфектыўна прымяняць энергонасычаную тэхніку, працягваецца меліярацыя земляў. У СУП «Канстанцінаў Двор», дзе фарміруецца своеасаблівы жывёлагадоўчы «гарадок», яна будзе праведзена больш чым на 400 гектарах. У СУП «Мярэцкія» першы аб'ект прыме меліяратараў ужо ў маі новага года, меліярацыя закране таксама СУП «Азерцы», «Каралі»

і іншыя гаспадаркі. 

Цяжка чакаць за такі невялікі час значных вынікаў, але яны ёсць. За два апошнія гады загружанасць сыравінай малочна-кансервавага камбіната павялічылася з 47 да 53, мясакамбіната — з 19 да 26 працэнтаў. Сярэднеесячная зарплата работнікаў жывёлагадоўлі толькі сёлета вырасла на 25 працэнтаў.

Станоўчую ацэнку рэалізацыі інвестыцыйнага праекта ў Глыбоцкім раёне даў старшыня Віцебскага аблвыканкама Мікалай Шарснёў:

— На комплексе па адкорме буйной рагатай жывёлы ў СУП «Галубічы» я ўбачыў, што гэта не ідзе ні ў якое параўнанне з тым, што было там летась. У вобласці пытанні жывёлагадоўлі ў нас на пастаянным кантролі: займаемся аднаўленнем старых пустуючых і будаўніцтвам новых памяшканняў. Ствараем пляцоўкі, дзе людзям будзе камфортна працаваць — гэта самае галоўнае. Калісьці быў прынцып: у кожнай вёсцы павінна быць ферма. Многіх вёсак сёння няма, фермы засталіся, але працаваць там няма каму. Іх закрываем: бо яны, як правіла, нерэнтабельныя, ідзём па шляху канцэнтрацыі жывёлы на буйных вытворчых пляцоўках, дзе занята мінімум спецыялістаў, а большасць аперацый механізавана. Гэта, вядома, станоўча паўплывае на якасныя паказчыкі: сярэднясутачныя прывагі і прадуктыўнасць дайнага статка. У Глыбоцкім раёне ў гэтым напрамку робіцца шмат.