Напярэдадні прафесійнага свята — Дня пагранічніка журналісты «СГ» адзін дзень правялі ў пункце пропуску «Грыгораўшчына» у Верхнядзвінскім раёне
Напярэдадні прафесійнага свята — Дня пагранічніка журналісты «СГ» адзін дзень правялі ў пункце пропуску «Грыгораўшчына» у Верхнядзвінскім раёне, каб бліжэй пазнаёміцца з тымі, хто ахоўвае мір і спакой ля нашых межаў.
Кантралёр першай катэгорыі аддзялення пагранічнага кантролю «Грыгораўшчына» Полацкага пагранічнага атрада старшы прапаршчык Алена Шайтор.
Пункт пропуску знаходзіцца на мяжы з Латвіяй. Фуры і машыны выстраіліся яшчэ за некалькі кіламетраў да месца нашага прызначэння. Прычыну чэргаў мы даведаліся, сустрэўшыся з пагранічнікамі.
— Чарга тлумачыцца пазіцыяй, якую займаюць нашы калегі па той бок мяжы. Па іх ініцыятыве закрываюцца пункты пропуску, таму нагрузка на тыя, якія яшчэ адкрыты, узрастае. Мы ж заўсёды гатовыя да дыялогу і супрацоўніцтва. У гэтым годзе праз наш пункт пропуску ў Беларусь прайшло больш за 150 тысяч чалавек і звыш 70 тысяч транспартных сродкаў, — падкрэсліла кантралёр першай катэгорыі аддзялення пагранічнага кантролю «Грыгораўшчына» Полацкага пагранічнага атрада старшы прапаршчык Алена Шайтор.
Нездарма звярнуліся менавіта да Алены. У 2023-м па выніках аператыўна-службовых дзеянняў яна прызнана лепшым кантралёрам Полацкага пагранічнага атрада. Каму, як не ёй, ведаць усе тонкасці працы ў пункце пропуску.
— Калі ўшчамляць апісанне сутнасці нашай працы, то яна заключаецца ў тым, каб прапускаць праз дзяржграніцу фізічных асоб па сапраўдных дакументах, — расказвае АленаЛена Шайтор. — Ну і не прапускаць іх, калі ёсць законныя падставы для прызнання дакументаў несапраўднымі або яны не належаць іх прад'яўляльніку. Працоўны дзень пачынаецца раннім ранкам. Прыязджаем у пункт пропуску. На невялікай нарадзе размяркоўваюцца абавязкі, ёсць час падрыхтавацца да выканання задач.
У пункце пропуску кожны дзейнічае згодна са сваімі абавязкамі: хтосьці заступае старшым змены памежных нарадаў, а хтосьці правярае дакументы, сочыць за рэжымам у пункце пропуску.
— Чым займаюцца кантралёры? Іх задача — не прапусціць людзей, якія парушылі правілы перасячэння дзяржаўнай мяжы, — падкрэсліла Алена. — Спачатку металадэтэктарам правяраюць кожнага, каб не пранеслі зброю ці боепрыпасы, а потым афармляюць дакументы. Калі ўсё добра, то адпраўляем чалавека далей.
У пункце пропуску ёсць усё для таго, каб памежнікі «Грыгораўшчыны» выконвалі сваю працу якасна. Яны пастаянна праходзяць тэсты і ўдасканальваюць навыкі па ідэнтыфікацыі асобы, таму што, па іх словах, «гэта аснова асноў». Толькі ўявіце, усе пашпарты свету аформлены ў адно, скажам так, выданне. У ім — дзевяць тамоў! Нашы памежнікі ўмеюць адрозніць падробку ад арыгінала. Нават ёсць спецыяльны трэнажор, заняткі на якім праходзяць усе інспектары праверкі дакументаў перад зменай. Дзякуючы яму можна ідэнтыфікаваць чалавека з яго фатаграфіяй у пашпарце. Мы не ўтрымаліся і таксама паспрабавалі сябе ў гэтай справе. Алена падказала: «Асаблівую ўвагу звяртайце на вочы чалавека». Некалькі секунд даецца на тое, каб разгледзець фота на пашпарце. А потым на экране з'яўляюцца выявы некалькіх падобных адзін на аднаго людзей, з якіх трэба выбраць таго, чый пашпарт. У нас атрымалася «нагледзець» на шэсць балаў з дзесяці.
— Добры вынік, але з вопытам атрымлівацца будзе ўсё лепш і лепш, — рэзюмавала Алена Шайтор.
Кожны вайсковец падраздзялення памежнага кантролю павінен валодаць прыёмамі самаабароны, умець звяртацца са зброяй і сачыць за ёй: хоць правапарушальнікаў, як расказала Алена, не вельмі шмат, але яны ўсё ж сустракаюцца. Часам і вельмі небяспечныя.
— Была адна цікавая гісторыя. Грамадзянін Латвіі ў сябе ў краіне здзейсніў злачынства. Забіў чалавека, — успомніла кантралёр. — Потым п'яным спрабаваў прарвацца ў Беларусь на аўтамабілі. Праз шлагбаўмы наскрозь прашыў латвійскі пункт пропуску, уехаў да нас, але беларускія памежнікікі змаглі яго спыніць. У аўтамабілі ў яго аказаўся цэлы арсенал зброі: нажы, пісталет і патроны. У выніку атрымаў нямалы тэрмін турэмнага зняволення.
За любое парушэнне правілаў перасячэння дзяржаўнай мяжы прадугледжана пакаранне. Калі чалавек незаконна перасякае мяжу ўпершыню за год пешшу, то прадугледжаны штраф да 100 базавых велічынь. Другі раз пагражае крымінальная адказнасць, як і пры спробе перасекчы мяжу, напрыклад, на машыне. Але такія выпадкі — рэдкасць. Часцей узнікаюць вось якія праблемы, адзначыла Алена Шайтор:
Нюансаў пры праверцы дакументаў мноства, аднак вайскоўцы пункта пропуску імкнуцца выконваць усё старанна і хутка.
Мы назіраем за працай кантралёра сяржанта Яна Куўшынава. Каб з ім пагаварыць, давялося пачакаць хвілін 20, пакуль ён не праверыў увесь транспарт, які праязджаў. Службовыя абавязкі перш за ўсё!
— Родам з вёскі Мыкава Верхнядзвінскага раёна. Праходзіў тэрміновую ваенную службу на памежнай заставе «Друя». Там быў кінолагам розыскной сабакі, але хацеў працаваць са спецыяльнымі. Вось і паставіў мэтай перавесціся на кантрактную службу ў аддзяленне памежнага кантролю «Грыгораўшчына». Цяпер я кантралёр, а калі пачнуцца курсы ў кіналагічным цэнтры, вывучуся на кінолага спецыяльнага сабакі. Разам з чацвераногім сябрам будзем шукаць выбуховыя рэчывы.
Праўда, спачатку мара ў хлопца была іншая — стаць мараком. Атуліўся ў Гомельскім прафесійным ліцэі рачнога флоту, скончыў спецыяльныя курсы ў Санкт-Пецярбургу. У выніку Ян педумаў і змяніў прафесію. Не хавае, што ў гэтым ёсць заслуга яго бацькі:
— Так, у нас, можна сказаць, дынастыя. Тата ўсё жыццё служыў памежнікам у гэтым пункце пропуску, што адыграла пэўную ролю ў маім выбары прафесіі. Быць памежнікам — годнасцгульня.
Кантралёр першай катэгорыі аддзялення пагранічнага кантролю «Грыгораўшчына» Полацкага пагранічнага атрада старшы прапаршчык Алена Шайтор.
Пункт пропуску знаходзіцца на мяжы з Латвіяй. Фуры і машыны выстраіліся яшчэ за некалькі кіламетраў да месца нашага прызначэння. Прычыну чэргаў мы даведаліся, сустрэўшыся з пагранічнікамі.
— Чарга тлумачыцца пазіцыяй, якую займаюць нашы калегі па той бок мяжы. Па іх ініцыятыве закрываюцца пункты пропуску, таму нагрузка на тыя, якія яшчэ адкрыты, узрастае. Мы ж заўсёды гатовыя да дыялогу і супрацоўніцтва. У гэтым годзе праз наш пункт пропуску ў Беларусь прайшло больш за 150 тысяч чалавек і звыш 70 тысяч транспартных сродкаў, — падкрэсліла кантралёр першай катэгорыі аддзялення пагранічнага кантролю «Грыгораўшчына» Полацкага пагранічнага атрада старшы прапаршчык Алена Шайтор.
Нездарма звярнуліся менавіта да Алены. У 2023-м па выніках аператыўна-службовых дзеянняў яна прызнана лепшым кантралёрам Полацкага пагранічнага атрада. Каму, як не ёй, ведаць усе тонкасці працы ў пункце пропуску.
— Калі ўшчамляць апісанне сутнасці нашай працы, то яна заключаецца ў тым, каб прапускаць праз дзяржграніцу фізічных асоб па сапраўдных дакументах, — расказвае АленаЛена Шайтор. — Ну і не прапускаць іх, калі ёсць законныя падставы для прызнання дакументаў несапраўднымі або яны не належаць іх прад'яўляльніку. Працоўны дзень пачынаецца раннім ранкам. Прыязджаем у пункт пропуску. На невялікай нарадзе размяркоўваюцца абавязкі, ёсць час падрыхтавацца да выканання задач.
У пункце пропуску кожны дзейнічае згодна са сваімі абавязкамі: хтосьці заступае старшым змены памежных нарадаў, а хтосьці правярае дакументы, сочыць за рэжымам у пункце пропуску.
— Чым займаюцца кантралёры? Іх задача — не прапусціць людзей, якія парушылі правілы перасячэння дзяржаўнай мяжы, — падкрэсліла Алена. — Спачатку металадэтэктарам правяраюць кожнага, каб не пранеслі зброю ці боепрыпасы, а потым афармляюць дакументы. Калі ўсё добра, то адпраўляем чалавека далей.
У пункце пропуску ёсць усё для таго, каб памежнікі «Грыгораўшчыны» выконвалі сваю працу якасна. Яны пастаянна праходзяць тэсты і ўдасканальваюць навыкі па ідэнтыфікацыі асобы, таму што, па іх словах, «гэта аснова асноў». Толькі ўявіце, усе пашпарты свету аформлены ў адно, скажам так, выданне. У ім — дзевяць тамоў! Нашы памежнікі ўмеюць адрозніць падробку ад арыгінала. Нават ёсць спецыяльны трэнажор, заняткі на якім праходзяць усе інспектары праверкі дакументаў перад зменай. Дзякуючы яму можна ідэнтыфікаваць чалавека з яго фатаграфіяй у пашпарце. Мы не ўтрымаліся і таксама паспрабавалі сябе ў гэтай справе. Алена падказала: «Асаблівую ўвагу звяртайце на вочы чалавека». Некалькі секунд даецца на тое, каб разгледзець фота на пашпарце. А потым на экране з'яўляюцца выявы некалькіх падобных адзін на аднаго людзей, з якіх трэба выбраць таго, чый пашпарт. У нас атрымалася «нагледзець» на шэсць балаў з дзесяці.
— Добры вынік, але з вопытам атрымлівацца будзе ўсё лепш і лепш, — рэзюмавала Алена Шайтор.
Кожны вайсковец падраздзялення памежнага кантролю павінен валодаць прыёмамі самаабароны, умець звяртацца са зброяй і сачыць за ёй: хоць правапарушальнікаў, як расказала Алена, не вельмі шмат, але яны ўсё ж сустракаюцца. Часам і вельмі небяспечныя.
— Была адна цікавая гісторыя. Грамадзянін Латвіі ў сябе ў краіне здзейсніў злачынства. Забіў чалавека, — успомніла кантралёр. — Потым п'яным спрабаваў прарвацца ў Беларусь на аўтамабілі. Праз шлагбаўмы наскрозь прашыў латвійскі пункт пропуску, уехаў да нас, але беларускія памежнікікі змаглі яго спыніць. У аўтамабілі ў яго аказаўся цэлы арсенал зброі: нажы, пісталет і патроны. У выніку атрымаў нямалы тэрмін турэмнага зняволення.
За любое парушэнне правілаў перасячэння дзяржаўнай мяжы прадугледжана пакаранне. Калі чалавек незаконна перасякае мяжу ўпершыню за год пешшу, то прадугледжаны штраф да 100 базавых велічынь. Другі раз пагражае крымінальная адказнасць, як і пры спробе перасекчы мяжу, напрыклад, на машыне. Але такія выпадкі — рэдкасць. Часцей узнікаюць вось якія праблемы, адзначыла Алена Шайтор:
— Бывае, немагчыма ідэнтыфікаваць чалавека па фотаздымку ў пашпарце — не прапускаем.Не прапусцім і дзяўчыну, калі яна выйшла замуж, змяніла прозвішча, але на працягу месяца не памяняла пашпарт.
Нюансаў пры праверцы дакументаў мноства, аднак вайскоўцы пункта пропуску імкнуцца выконваць усё старанна і хутка.
Мы назіраем за працай кантралёра сяржанта Яна Куўшынава. Каб з ім пагаварыць, давялося пачакаць хвілін 20, пакуль ён не праверыў увесь транспарт, які праязджаў. Службовыя абавязкі перш за ўсё!
— Родам з вёскі Мыкава Верхнядзвінскага раёна. Праходзіў тэрміновую ваенную службу на памежнай заставе «Друя». Там быў кінолагам розыскной сабакі, але хацеў працаваць са спецыяльнымі. Вось і паставіў мэтай перавесціся на кантрактную службу ў аддзяленне памежнага кантролю «Грыгораўшчына». Цяпер я кантралёр, а калі пачнуцца курсы ў кіналагічным цэнтры, вывучуся на кінолага спецыяльнага сабакі. Разам з чацвераногім сябрам будзем шукаць выбуховыя рэчывы.
Праўда, спачатку мара ў хлопца была іншая — стаць мараком. Атуліўся ў Гомельскім прафесійным ліцэі рачнога флоту, скончыў спецыяльныя курсы ў Санкт-Пецярбургу. У выніку Ян педумаў і змяніў прафесію. Не хавае, што ў гэтым ёсць заслуга яго бацькі:
— Так, у нас, можна сказаць, дынастыя. Тата ўсё жыццё служыў памежнікам у гэтым пункце пропуску, што адыграла пэўную ролю ў маім выбары прафесіі. Быць памежнікам — годнасцгульня.