У Міёрскім раёне святар аднавіў дом продкаў Апалінера і заняўся гасцінічным бізнесам
З гэтым дзіўным чалавекам давялося пазнаёміцца дзевяць гадоў таму. Нагодаў было некалькі. Па-першае, Генадзь Каранеўскі з Дзісны на той момант з'яўляўся адзіным у краіне святаром-фермерам. Яго сям'я трымала жывёлу, на 20 га зямлі вырошчвала гародніну. Марылася пра свечкавы завадок у закінутых руінах мясцовага шпіталя, ажыццяўленне іншых духоўных і свецкіх праектаў.
Па-другое, у маляўнічым дзісненскім прыгарадзе Дарожкавічы, сярод рэшткаў старадаўняга парку на двинскім беразе, бацюшка аднаўляў дом, які калісьці належаў продкам французскага паэта, раманіста і драматурга Гіёма Апалінэра, і куды ў свой час прыязджаў вялікі польскі паэт Адам Міцкевіч. У канцы ХХ стагоддзя гэтае гістарычнае месца ўяўляла сабой смеццевую звалку.
– Страх што тут было – непраходныя нетры, ад панскага будынка захавалася толькі адна сцяна, – успамінае Генадзь Каранеўскі.
Дом у паменшаным выглядзе адноўлены па фотаздымках і ўспамінах відавочцаў, але не проста як жыллё, а з прыцэлам на аказанне турыстычных паслуг.
У новым яго варыянце маюцца ўсе сучасныя выгоды. Халодная вада, якая паступае па водаправодзе з горада, награваецца ў дравяной кацельні. Кухня, санвузел, руская печ з ляжанкай уладкаваны ў падвале, які распасціраецца пад усім домам. Таўшчыня сцен, для якіх спатрэбіліся і камяні ад панскай «мураванкі», дасягае больш за метр. Наверсе, у гасцявым пакоі і кабінеце айца Генадзя, ёсць каміны.
Цікава паслухаць, седзячы ля агню, аповяд пра звілістыя шляхі лёсаў ранейшых уладальнікаў гэтага прывабнага кутка Прыдзвіння, пра тое, як прабабцы Апалінэра Людвіцы Кастровіцкай запісаў у альбом верш, будучы палітычным ссыльным, Адам Міцкевіч, як дзед Міхаіл Апалінары быў вымушаны пакінуць любімыя Дарожкавічы.
На падворку, пад векавымі дрэвамі, да паслуг гасцей – альтанка, мангал, гамак і арэлі. Аматарам рыбалкі гаспадары прапануюць вуды. Амаль гатова лазня, у якой усю «сталярку» бацька Генадзь таксама выканаў сам, бо ў яго ёсць майстэрня са станкамі. Парадак у парку ён падтрымлівае разам з жонкай Наталляй Аляксандраўнай. Яна калісьці працавала ў гандлі, потым царкоўным качагарам, прасвірняй, а цяпер на пенсіі.
Ад былога «калгаса» для сямейных патрэб засталося сотак 30 зямлі пад бульбу і гародніну, два трактары, ды куры з качкамі. Генадзь Генадзьевіч аформіўся індывідуальным прадпрымальнікам па аказанні гасцінічных паслуг. Відаць, дисненскі святар зараз адзіны ІП у расе.
Пастаяльцы яго сядзібы – у асноўным камандзіраваныя, якія бываюць з сакавіка па снежань. Кошт за суткі дагаворны, харчаванне можна гатаваць самім. А адпачываць тут аддаюць перавагу сябры і знаёмыя Каранеўскіх. Былі госці з Парыжа, Масквы, Мінска. Два разы з сям'ёй прыязджаў парыбачыць на паўнаводнай у гэтых мясцінах Дзвіне знакаміты брэсцкі мастак-ювелір Мікалай Кузьміч, які аднавіў крыж Ефрасінні Полацкай.
– Па гэты дзень рамантую сядзібу, і канца не відаць. На гарышчы таксама будуць зала і пакоі. Можа, з часам каму з спадчыннікаў спатрэбяцца. Сын два гады як у Санкт-Пецярбург перабраўся, дачкі ў Дзісне, але таксама асобна жывуць, таму што я іх вучу. Адна працуе фельчарам хуткай дапамогі, другая – у сістэме Міёрскага РАНС. Ёсць пяць унукаў-школьнікаў, – працягвае аповяд кіраўнік дружнай сям'і Каранеўскіх.
Для турыстаў Генадзь Генадзьевіч рыхтуецца паставіць маленькія летнія домікі. Неабходныя матэрыялы ўжо маюцца. І пад краязнаўчы музей памяшканне вызначана, бо гаспадар сядзібы – збіральнік бытавой старажытнасці. Наша размова праходзіла пад меладычны перазвон гадзіннікаў. Іх у доме мноства. На паліцах складзены тоўстыя рарытэтныя кнігі духоўнага зместу.
Асаблівы каларыт надаюць інтэр'еру сталы, шафы і іншая мэбля, калісьці ўручную зробленыя мясцовымі майстрамі, самавары, прасні, вугальныя прасы. Як новы, гучыць пацёрты патэфон. На падворку можна ўбачыць каменныя круглякі ад жорнаў, кавальскія і іншыя прылады, словам, помнікі сялянскай працы, у новым стагоддзі прызваныя служыць выключна прыгажосці.
Але перш за ўсё Генадзь Каранеўскі – святар. За плячыма выпускніка Беларускага інстытута народнай гаспадаркі і Мінскага духоўнага вучылішча 36 гадоў службы ў праваслаўнай царкве, з іх хутка 27 – у самым маленькім горадзе Беларусі. Цяпер ён протаіерэй, настаяцель трох храмаў: Уваскрасення Хрыстова і абраза Божай Маці Адыгітрыі ў Дзісне, святых апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы Грыгаровічы Мёрскага раёна. Штогод 10 жніўня пры вялікім зборы паломнікаў урачыста адзначаецца свята ў гонар абраза Адыгітрыі – галоўнай мясцовай святыні.
Прыходы нешматлікія, каб падтрымліваць царкоўныя будынкі ў належным выглядзе, даводзіцца шукаць спонсараў. Ва Уваскрасенскім яны паспрыялі ўладкаванню новай храмавай святыні-дастойнасці – рэліквіярыя, дзе спачываюць мошчы свяшчэннамучаніка Канстанціна Жданава, а летась здалі «пад ключ» сістэму ацяплення. На чарзе – рамонт царквы ў Грыгаровічах. Высілкам прыхаджан і настаяцеля таксама патрабуецца падмога. Так што айцец Генадзь, хоць нядаўна стаў пенсіянерам, па-ранейшаму ў гушчы спраў і клопатаў, бо святар прызваны служыць да апошніх сіл.
Галіна Шпакоўская. Фота Антона Сцепанішчава. "Віцебскія весці".