Ва Ушацкім раёне адзначылі 77-ю гадавіну прарыву ворагавай блакады партызанамі Полацка-Лепельскай зоны
У кожным рэгіёне Беларусі акрамя Дня Вялікай Перамогі ёсць у гісторыі Вялікай Айчыннай свая памятная дата. На Ушаччыне гэта найвялікшае змаганне, падчас якога партызанам удалося вырвацца з ворагавага ачаплення і вывесці 15 тыс. мірных жыхароў. Гэтая бітва ўвайшла ў ваенны летапіс як прыклад мужнасці, стойкасці і патрыятызму.
Партызанская рэспубліка, нязменнай сталіцай якой былі Ушачы, не давала спакою акупантам. Непакораны край – Полацка-Лепельская партызанская зона – ахопліваў тэрыторыю больш за тры тысячы квадратных кіламетраў, дзе размяшчалася 1220 населеных пунктаў, пражывала каля 80 тыс. чалавек. Гітлераўцы не раз рабілі спробы ачысціць свае тылы ад народных помсціцеляў, але безвынікова. Вясной 1944 года да межаў партызанскай зоны было сцягнута больш за 60 тыс. ворагавых салдат, і 11 красавіка пачалася адна з самых вялікіх за ўсю гісторыю Вялікай Айчыннай карная аперацыя. Дваццаць пяць дзён 17 тысяч партызан адбівалі націск гітлераўцаў, і ў ноч з 4 на 5 мая блакада была прарвана. Столькі магутнае супраціўленне акупантам стала рэальным укладам у разгром фашызму і вызваленне Беларусі.
Улетку 1974-га на гэтым легендарным месцы быў узведзены мемарыяльны комплекс «Прарыў». Ён пабудаваны такім чынам, што наведвальнік праходзіць па тым шляху, у тым напрамку, у якім вырываліся з кальца партызаны. На верхняй пляцоўцы знаходзіцца брацкая магіла, дзе пахавана больш за 450 народных помсціцеляў, якія загінулі пры прарыве ворагавай блакады. На мемарыяльных плітах увекавечана больш за 1,5 тыс. імёнаў воінаў Чырвонай арміі і мірных жыхароў, якія загінулі ў найцяжэйшых баях.
«Сыходзіць час – з намі застаецца памяць» – пад такім дэвізам прайшлі святочныя мерапрыемствы. Пачаліся яны ў цэнтры Ушач – на плошчы Леніна. Тут разгарнулася выстава авія- і аўтамадэляў, зброі. Ахвотныя маглі паказаць сваю трапнасць у выязным ціры, а таксама прадэманстраваць веды па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны на віктарыне.
Да прыйшоўшых на свята звярнулася старшыня раённага Савета дэпутатаў Наталля Марковіч:
– Ушаччына свята захоўвае памяць аб гераічнай гісторыі роднага краю. Сыходзяць з жыцця героі, удзельнікі і сведкі тых гадоў, але ёсць тое, над чым не падзельна час – гэта памяць. Як удзячнасць за мір і свабоду, за магчымасць гадаваць дзяцей і не баяцца за іх будучыню. Як перасцярога – гэта не павінна паўтарыцца ніколі! Мужнасць і веліч нашых ветэранаў натхняюць нас на стваральную дзейнасць на карысць людзей і росквіту нашай рэспублікі.
Святкаванне працягнулася на мемарыяльным комплексе «Прарыў». Тут фінішавалі лёгкаатлетычны і аўтапрабег, удзельнікамі якога сталі навучэнцы і працоўная моладзь. Штогод па даўно заведзенай традыцыі сюды на святую вышыню прыходзяць нашчадкі тых, хто паліў гэту зямлю крывёю.
У мітынгу прынялі ўдзел старшыня аблвыканкама Мікалай Шэрстнёў, памочнік Прэзідэнта – інспектар па Віцебскай вобласці Анатоль Ліневіч, прадстаўнікі працоўных калектываў, грамадскіх арганізацый, жыхары раёна.
– Штогод у гэты дзень мы збіраемся, каб ушанаваць памяць мірных жыхароў і партызан, якія ў ноч на 5 мая пад камандаваннем Героя Савецкага Саюза палкоўніка Уладзіміра Лабанка вывелі з акружэння больш за 15 тыс. мірных жыхароў. Значнасць гэтага подзвігу немагчыма пераацаніць. З найглыбейшай павагай мы схіляем галовы перад тымі, хто самааддана набліжаў Дзень Перамогі. Іх прыклад абавязвае нас мацаваць абараназдольнасць і суверэнітэт Беларусі. Вялікая Перамога – гэта ўрокі згуртаванасці і яднання народаў у супрацьстаянні гвалту і паняволенню, – падкрэсліў кіраўнік вобласці.
У памятны дзень на мемарыял прыйшоў і Дзям'ян Крупеня. Ён быў сярод тых, хто ў маі 1944-га прарываўся праз ворагаўскую блакаду. Сёння, кажа, жыве за сябе і за тых хлопцаў, якія назаўсёды засталіся ляжаць ва Ушацкай зямлі. Да падзей 77-гадовай даўніны былы партызан вяртаецца ў сваіх карцінах. Боль вайны прыглушаюць шум бяроз, ціш азёр, прыгажосць роднага краю, якія самадзейны мастак перадае на сваіх палотнах.
– Мы ніколі не перастанем схіляцца перад мужнасцю сваіх землякоў, якія прайшлі праз пекла вайны. Усё, што яны зрабілі для Радзімы, не будзе забыта. Гэта вялікая спадчына новым пакаленням, якія будуюць незалежную суверэнную Беларусь, бяруць працоўныя вышыні, вырашаюць нялёгкія задачы на сучасным этапе, самая галоўная з якіх – захаванне міру, – адзначыў старшыня Ушацкага райвыканкама Уладзімір Аўдошка.
Да вечара на мемарыяле гучалі песні ваенных гадоў, працавалі тэматычныя пляцоўкі «Партызанскі прывал», «Медсанбат», «Полевая пошта».
"Віцебскія весці".