У Віцебскай вобласці прайшла абласная патрыятычная акцыя «Прарыў Перамогі»
Колонна машын з беларускімі сцягамі праехала па цэнтральнай вуліцы райцэнтра і прыбыла да мемарыяльнага комплексу «Прарыў».
Сёлетняя акцыя прымеркавана да дзвюх памятных дат – 80-й гадавіны прарыву партызанамі Полацка-Лепельскай ворагаўскай блакады і 50-годдзя з дня адкрыцця мемарыяла на месцы крывавага пабоішча.
У першыя майскія дні 1944-га, за год да вялікай Перамогі, на Ушаччыне, у раёне вёсак Старое Сяло і Паперина вяліся цяжкія кровапралітныя баі. У ноч з 4 на 5 мая 16 брыгад Полацка-Лепельскай партызанскай зоны вырваліся з акружэння, прарваўшы смяротнае кальцо блакады праціўніка, колькасць якога ў тры разы перавышала сілы партызан, і вывелі за сабой 15 тысяч мірных жыхароў. Удзельнікі таго пабоішча ўспаміналі, што вада ў рацэ ад крыві стала чырвонай. Мужнасць народа перамагла смерць і стала бессмяротнасцю.
На полі, акраваўленым крывёю абаронцаў Айчыны летам 1974 года, у дні святкавання 30-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, быў адкрыты мемарыяльны комплекс «Прарыў», як сімвал мужнасці і стойкасці партызан у гады Вялікай Айчыннай вайны, велізарнага ўкладу беларускага народа, які прынёс незлічоныя ахвяры ў імя Перамогі.
Сёння тут сабраліся прадстаўнікі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь на чале з яе старшынёй Ігарам Сяргейнкам, старшыня аблвыканкама Аляксандр Субоцін, старшыня абласнога Савета дэпутатаў Дзмітрый Дзямідаў, памочнік Прэзідэнта – інспектар па Віцебскай вобласці Сяргей Ляўковіч, ганаровы грамадзянін Ушач Уладзімір Андрэйчанка, дэпутаты, дэлегацыя Пскоўскай вобласці на чале з намеснікам губернатара Верай Емяльянавай, дэлегацыя Смаленскай вобласці на чале з намеснікам старшыні Смаленскай абласной Думы Мікалаем Мартынавым, прадстаўнікі Віцебшчыны, жыхары раёна, моладзь.
– Глыбока сімвалічна, што сёння, у Працоўную свята, мы праводзім дні партызанскай славы, прысвечаныя 80-й гадавіне прарыву ворагаў блакады партызанамі Полацка-Лепельскай зоны. Тым самым тут, на Ушацкай зямлі, дзе пралівалася кроў нашых бацькоў і дзядоў у гады Вялікай Айчыннай вайны, мы аддаём даніну памяці воінскім і працоўным подзвігам беларускага народа, – падкрэсліў старшыня аблвыканкама Аляксандр Субоцін на мітынгу, які прайшоў на мемарыяльным комплексе «Прарыў» у рамках абласной патрыятычнай акцыі «Прарыў Перамогі». – Гэта нашы жывыя традыцыі, і яны з'яўляюцца нацыянальным кодам Айчыны. Гэта тое, што патрэбна, як паветра, будучым пакаленням.
Кіраўнік вобласці адзначыў, што бітва на Ушацкай зямлі доўжылася 25 дзён і стала адным з трох найбуйнейшых у сусветнай гісторыі партызанскіх баёў. Карнікам не ўдалося знішчыць ачаг народнага супраціву. Аб подзвігу ўдзельнікаў партызанскай аперацыі «Прарыў» сведчыць выбіты на пліце надпіс: «Іх было 17 185 супраць 60 тысяч. Мужнасць народа перамагла. Смерць стала бессмяротнасцю».
Полацка-Лепельскую зону можна лічыць паўнавартаснай партызанскай рэспублікай. 3200 квадратных метраў вызваленай тэрыторыі, на якой знаходзілася 1220 населеных пунктаў, дзе пражывала 73,5 тысячы мірных жыхароў. Тут дзейнічала савецкая ўлада, працавалі электрастанцыі, фабрыкі, майстэрні, друкарня, школы, функцыянавалі тры аэрадромы, праз якія падтрымлівалася сувязь з Вялікай зямлёй.
– Кожны год з усёй вобласці, з суседніх рэгіёнаў Расійскай Федэрацыі да мемарыяла «Прарыў» прыязджаюць дэлегацыі, каб зноў і зноў з усёй сілай заявіць: наша сіла ў згуртаванасці і яднанні народаў, толькі так мы зможам супрацьстаяць гвалту і экстрэмізму, – сказаў Аляксандр Субоцін.
Кіраўнік рэгіёну акцэнтаваў увагу на тым, што ва ўсіх патрыятычных акцыях актыўны ўдзел моладзь. Яна працягвае эстафету, пачатую нашымі дзедамі і прадзедамі, якія ўздымалі разбураную войнамі і ўзрушэннямі эканоміку, здзяйснялі працоўныя подзвігі. Іх прыклад служыць арыенцірам цяперашняму маладому пакаленню.
– Мы дзякуем нашым ветэранам за мужнасць, гераізм і самаадданую працу, за тое, што маем сёння магчымасць мірна жыць, працаваць, выхоўваць дзяцей, будаваць будучыню роднай краіны, – сказаў Аляксандр Субоцін і пажадаў усім здароўя, даўгалецця, міру і дабра.
– Подзвіг жыхароў і абаронцаў раёна ў гады Вялікай Айчыннай вайны быў высока ацэнены Кіраўніком дзяржавы – 29 чэрвеня 2009 года Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь гарадскі пасёлак Ушачы, адзін з пяці населеных пунктаў Віцебскай вобласці, быў удастоены ганаровай узнагароды – Вымпела «За мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны». Узнагарода захоўваецца ў музеі народнай славы імя Героя Савецкага Саюза Уладзіміра Лабанка і падчас найважнейшых дзяржаўных святаў узначальвае ўрачыстае шэсце, – адзначыў на мітынгу на мемарыяльным комплексе «Прарыў» старшыня Ушацкага райвыканкама Сяргей Садоўскі.
На Ушаччыне належным чынам клапоцяцца пра памяць абаронцаў Айчыны і тых, хто праславіў яе мірнай працай. Рэалізуюцца патрыятычныя праекты, вядзецца архіўна-даследчая дзейнасць па ўстанаўленні імёнаў партызан, воінаў-землякоў, якія загінулі або прапалі без вестак у гады Вялікай Айчыннай вайны.
У 2024 годзе на мемарыяльным комплексе «Прарыў» увекавечана імя Віктара Клецкі, ураджэнца вёскі Каравоічы, Чашніцкага раёна, партызана брыгады «Аляксея», які прапаў без вестак 4 мая 1944 года. Пашанаваць памяць героя прыехалі яго сваякі.
– Упэўнены, што мемарыяльны комплекс «Прарыў» быў, ёсць і будзе славутасцю нашага краю, своеасаблівым званком памяці пра гераічны подзвіг пакалення Пераможцаў, унікальнай школай для выхавання юных грамадзян Беларусі, – падкрэсліў Сяргей Садоўскі.
Урачыстасці на мемарыяле пачаліся з тэатралізаванага пралогу «Каб памяталі…», які падрыхтаваў Заслужаны аматарскі калектыў Рэспублікі Беларусь народны тэатр «Пілігрым» з Полацка.
У межах правядзення ІХ абласной патрыятычнай акцыі «Прарыў Перамогі» адбылася ўрачыстая перадача «капсулы часу» з відэапасланнямі жыхароў усіх рэгіёнаў Віцебшчыны нашчадкам.
Права перадаць артэфакт старшыні Ушацкага райвыканкама Сяргею Садоўскаму было прадастаўлена першаму сакратару абласнога камітэта БРСМ Жанне Нарыцынай і прызёру міжнароднага маладзёжнага праекта «100 ідэй для СНД», дэлегату VII УНС Лізавеце Івановай.
«Капсула часу» будзе захоўвацца ва Ушацкім музеі народнай славы імя Героя Савецкага Саюза В. Лобанка. Відэаматэрыялы змантуюць у адзінае пасланне, якое будзе прадэманстравана ў 2034 годзе ў дзень святкавання 90-годдзя прарыву ворагаў блакады партызанамі Полацка-Лепельскай зоны на тэрыторыі Ушацкага раёна ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Кіраўніцтва вобласці, дэлегацыі ўсіх рэгіёнаў Віцебшчыны, а таксама Пскоўскай, Смаленскай абласцей, гарадоў-пабрацімаў прынялі ўдзел у народнай акцыі «З песняй да Перамогі».
Удзельнікі абласной патрыятычнай акцыі «Прарыў Перамогі» змаглі перанесціся на 80 гадоў назад і ўявіць, якім было змаганне на Ушацкай зямлі, калі партызанскія атрады прарываліся праз шчыльнае ворагавае кальцо. Эпізоды бою прадставілі члены гісторыка-патрыятычнага аб'яднання «Будзем памятаць» з Мінска.
І хоць гэта было толькі прадстаўленне, узнаўленне крывавай бойні мая 1944-га не магло нікога пакінуць абыякавым. Для цяперашняга мірнага пакалення гэта свайго роду пасланне нашых продкаў, якія вынеслі цяжкасці вайны і адстаялі незалежнасць Радзімы. Часам цаной жыцця.
