У Віцебску адкрыўся адзіны ў Беларусі музей прыватных калекцый

Адзіны ў Беларусі музей такога роду з'явіўся ў горадзе на Дзвіне ў 1993 годзе як філіял абласнога краязнаўчага і доўгі час знаходзіўся ў былым доме кіраўніка зямельна-сялянскага банка на вуліцы 1-й Даватара. У 2012-м было прынята рашэнне перанесці экспазіцыю ў гістарычны цэнтр горада і размясціць у будынку першай гарадской электрастанцыі. Новыя плошчы дазвалялі таксама пашырыць экспазіцыю.

Калі ж зазірнуць у больш раннюю гісторыю, то высвятляецца, што першы прыватны музей у Віцебску быў адкрыты яшчэ ў другой палове 1880-х гадоў адвакатам Вацлавам Фёдаравічам. Дарэчы, у горадзе на той час было нямала неабыякавых да гісторыі свайго краю, захопленых збіраннем людзей, сярод іх Міхаіл Кусцінскі, Карл Бергнер, Аляксандр Сементоўскі, Аляксей Сапуноў, Яўхім Раманаў. І гэта толькі некаторыя з тых рупліўцаў, якія заклалі асновы фондаў цяперашняга абласнога краязнаўчага музея.

Дарэчы, пачатак губернскаму музею паклала таксама прыватная калекцыя Антона Брадоўскага, якая ўключала багаты збор нумізматыкі, зброі, антыкварыяту і археалагічных знаходак. У маі 1919 года была адкрыта першая экспазіцыя. А ў 1924-м усе зборы Віцебска аб'ядналі ў адзін музей, які размясціўся ў ратушы.

– Цяпер ён у ліку найбуйнейшых музеяў Беларусі, у фондах якога захоўваецца звыш 210 тыс. прадметаў. Аднак экспануецца не больш за 20% з іх. Таму для нас вельмі важна павелічэнне выставачных плошчаў, адкрыццё новых філіялаў, – падкрэсліў дырэктар абласнога краязнаўчага музея Глеб Савіцкі.

На рамонт будынка на праспекце Фрунзе затрачана больш за 4,4 млрд недэнамінаваных рублёў, на стварэнне экспазіцыі – каля 700 млн. Будаўнічыя работы выконвала прадпрыемства «Экаоргстрой», а мастацкае ўвасабленне экспазіцыі – ААТ «Мастаксэрвіс».

– Цудоўна, што ў нашым абласным цэнтры ў Год культуры з’явіўся новы музей. Ён патрэбны гораду, пра гэта сведчаць і звароты грамадскасці пасля часовага закрыцця экспазіцыі, – адзначыў старшыня абласнога Савета дэпутатаў Уладзімір Цярэнтаў і ўручыў кіраўніцтву абласнога музея сертыфікат на 3 камп’ютары.

У абноўленай экспазіцыі прадстаўлены самыя цікавыя прадметы з калекцый Вацлава Фёдаравіча, Антона Брадоўскага, Міхаіла Калкова і найбольш поўна сабранне Івана Галькевіча. У агульнай складанасці звыш 1200 прадметаў. Тут можна ўбачыць прадметы археалагічныя артэфакты, зброю, фарфор, вышыўку, курэнне прыналежнасці, скульптуру, манеты, памятныя і ўзнагародныя медалі і знакі. Прадугледжаны таксама выставачны зала, у якім плануецца прэзентаваць іншыя калекцыі, як з музейных, так і сабранняў прыватных асоб.

– Музей стане прыцягальным для жыхароў і гасцей горада, краязнаўцаў і нумізматаў, гісторыкаў і музейшчыкаў. Бо кожная манета, медаль нясе ў сабе памяць пра падзеі – даўно мінулыя і нядаўнія. Сярод унікальных экспанатаў – басетгорн, для якога пісаў свае творы вялікі Моцарт. На ім ёсць надпіс, што ён належаў польскаму каралю Яну Сабескаму. Праўда, гэта толькі легенда, але сам па сабе гэты музычны інструмент – вялікая рэдкасць у нашы часы, – расказала загадчыца філіяла Таццяна Калеснікава, якая правяла экскурсію для першых наведвальнікаў музея гісторыі прыватнага калекцыянавання.

А затым усе адправіліся на імправізаваны баль у традыцыях XIX стагоддзя, на якім гучаў той самы басетгорн.

Таццяна ПАСТЭРНАК, "Віцебскія весці".