У Віцебску ўшанавалі памяць ахвяр фашысцкіх канцлагераў

Мітынг-рэквіем па традыцыі адбыўся на месцы былога лагера смерці "5-ы полк" па вуліцы Цітова. Тут у памяць аб загінулых вязнях устаноўлены манумент, а таксама капліца званоў. Да манумента ўсклалі вянкі і кветкі. У мерапрыемстве прынялі ўдзел былыя вязні фашызму, кіраўніцтва вобласці і горада, прадстаўнікі працоўных калектываў і грамадскіх арганізацый, студэнты і школьнікі. Памяць загінулых ушанавалі хвілінай маўчання.

Размову з журналістамі да пачатку памятнага мерапрыемства, старшыня абласной арганізацыі грамадскага аб'яднання "Беларуская асацыяцыя былых непаўналетніх вязняў фашызму" Фёдар Ціханаў адзначыў, што ў Віцебскай вобласці ў гады вайны было больш за 70 канцлагераў. "Толькі на гэтым святым для ўсіх віцябчан месцы па розных даных загінула ад 80 тыс. да 100 тыс. ваеннапалонных і мірнага насельніцтва. Мы выступаем з ініцыятывай аб стварэнні тут мемарыяла. Яго прынцып просты - мы прапануем пакласці пліты (па адной ад кожнага раёна), на якіх будуць напісаны ўсе месцы знаходжання лагераў прымусовага ўтрымання і колькасць ахвяр у Віцебскай вобласці", - сказаў Фёдар Ціханаў.

Што тычыцца сродкаў на ўвасабленне ідэі, то ён прапануе збіраць грошы на мемарыял падчас суботнікаў, звярнуцца з просьбай да прадпрымальнікаў, кіраўніцтва раёнаў вобласці. "Тут на ўскраіне Віцебска размяшчаўся другі ў Беларусі па колькасці загінулых пасля Тростэнца канцлагераў", - падкрэсліў Фёдар Ціханаў.

У былой вязні віцебскага канцлагера Сафіі Аляксандраўны Шлыковай сваіх успамінаў аб тых страшных часах вельмі мала - ёй было ўсяго тры гады. Усё, што адбывалася ў гады вайны, яна ведае з апавяданняў маці. У сям'і

былой вязні было 5 дзяцей, бацька пайшоў на фронт, старэйшы брат - у партызаны. Усіх, хто застаўся разам з маці, вывезлі ў "5-ы полк" восенню 1942 года. "Тут тады ў асноўным былі ваеннапалонныя, ім не давалі ні есці, ні піць. А ў 1943 годзе пачалі актыўна прывозіць грамадзянскае насельніцтва. Мёрзлі вельмі, хварэлі на тыф, многія паміралі. Тут загінула жонка мамінага брата з грудным дзіцём. Труппы скідвалі ў ямы", - распавяла Соф'я Шлыкова.

Канцэнтрацыйны лагер 313-й ахоўнай дывізіі знаходзіўся на заходняй ускраіне Віцебска, дзе да вайны размяшчаўся 5-ы чыгуначны полк. На яго тэрыторыі было два канцлагеры: для ваеннапалонных, які дзейнічаў з пачатку акупацыі Віцебска, і для грамадзянскага насельніцтва. Пазней лагер стаў агульным. У Віцебскай вобласці пражывае 4 тыс. 547 былых вязняў, у Віцебску такіх 2 тыс. 47 чалавек. Міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў устаноўлены па ініцыятыве Арганізацыі Аб'яднаных Нацый у памяць аб інтарнацыянальным паўстанні, якое паднялі 11 красавіка 1945 года вязні Бухенвальда, даведаўшыся аб набліжэнні Савецкай арміі.

Алена Ціханава - БЕЛТА. Фота "Віцебскія весці".