У мастацкім салоне-галерэі «Сцяна» Віцебска прайшоў вечар памяці Аляксандра Дасужава

Аляксандру Досужаву сёлета споўнілася б 70 гадоў, ён нарадзіўся ў пераможным 1945-м. З дзяцінства марыў стаць мастаком і ўсё сваё жыццё прысвяціў свету фарбаў. Працаваў у станкавым жывапісе, графіцы, ствараў калажы, прасторавыя аб'екты, інсталяцыі. Ён валодаў прыродным дарам прыгажосці і гармоніі. Казаў, што пазнанне пачынаецца з здзіўлення, і сам не пераставаў здзіўляць гледачоў, сяброў па творчым цэху, крытыкаў.

Мастакі ў сваім коле звалі яго па пачатковых літарах прозвішчы – Дос, і ў гэтым не было адцення фамільярнасці, наадварот, – прызнанне яго перавагі, прыроднай інтэлігентнасці. Дос гучала як тытул, і ён нават знешне яму адпавядаў, з'яўляючыся паўсюды ў строгай чорнай капелюшы, як належыць высокароднаму чалавеку.

У творчасці ж ён быў бязмежна свабодны, не жадаў упісвацца ў прапанаваныя рамкі, паддавацца модным плыням. Ён плыў па хвалях сваіх уяўленняў аб візуальным мастацтве, прыдумаў уласную эстэтыку і назваў яе ПЛІП (абрэвіятура ад Паверхні, Лініі і Пятна). Аляксандр Досужаў не раз казаў аб тым, што з дапамогай формы ён перадае сваё светаадчуванне. Для яго лінія – рух душы.

Нягледзячы на стрыманасць кампазіцый, яго працы вельмі адчувальныя, на іх немагчыма не звярнуць увагу. Невыпадкова карціны менавіта гэтага мастака былі выбраны для вялікага выставачнага праекта «Паркан», які прадстаўляў лепшыя творы выбраных беларускіх мастакоў.

Аляксандр Досужаў пайшоў з жыцця ў пачатку лютага мінулага года. Ён ніколі не скардзіўся на здароўе, здавалася, быў моцны і фізічна, і духоўна, таму да гэтага часу яго родныя і сябры не могуць паверыць, што яго няма побач. Але ёсць яго карціны, кінакадры, фатаграфіі, успаміны. Аб гэтым гаварылі ўсе, хто прыйшоў на вечар памяці мастака.

Чальцы аб’яднання «Квадрат», якое ў свой час узбударажыла мастацкае жыццё Віцебска, – Мікалай Дундзін, Аляксандр Малей, Віктар Шылко, Валерый Чукін прызнаваліся, што Аляксандр Дасужаў у іх творчым гуртку займаў асаблівае месца. Ён быў аўтарам многіх крэатыўных праектаў, якія дэкларавалі пазіцыю гэтага нефармальнага бунтарскага аб’яднання.

Іншыя мастакі адзначалі яго чулае і добразычлівае стаўленне да творчасці калег. Аляксандр Дасужаў дапамагаў многім рабіць экспазіцыі, ствараў афішы і плакаты да розных выстаў. Ён шчодра дзяліўся сваім талентам.

– Мастак застаецца жыць у сваіх карцінах, бо ў іх ён уклаў сваю душу, – перакананы ўладальнік галерэі «Сцяна» Мікалай Дундзін.

Сёння працы Аляксандра Дасужава знаходзяцца ў музейных і прыватных калекцыях многіх краін.

Таццяна Пастарнак, "Віцебскія весці"