Віцебская вобласць – у ліку пераможцаў сярод рэгіёнаў па выніках пяцігодкі
Па выніках 2011–2015 гадоў за дасягненне найлепшых вынікаў у выкананні асноўных паказчыкаў прагнозу сацыяльна-эканамічнага развіцця Віцебская вобласць прызнана ў ліку пераможцаў спаборніцтва сярод рэгіёнаў і занесена на Рэспубліканскую дошку гонару. А цяперашняя пяцігодка павінна стаць яшчэ больш маштабнай па размаху перамен ва ўсіх галінах жыццядзейнасці, структурных рэформ, закліканых забяспечыць упэўнены выхад Віцебшчыны на інавацыйны шлях развіцця.
Пра гэта 16 чэрвеня заявіў старшыня аблвыканкама Мікалай Шарснёў на абласным форуме ўдзельнікаў пятага Усебеларускага народнага сходу. Па ўсталяванай традыцыі мерапрыемства было прысвечана падвядзенню вынікаў пяцігадовага развіцця рэгіёну і абмеркаванню напрамкаў па далейшым паляпшэнні якасці жыцця грамадзян, вырашэнні актуальных праблем.
Дасягненні вобласці ў папярэднюю пяцігодку пацверджаны кіраўніцтвам краіны. Як адзначыў Мікалай Шарснёў, на Віцебшчыне захавана сацыяльна-палітычная стабільнасць, забяспечаны значны прырост па асноўных паказчыках развіцця. Сведчаннем паляпшэння якасці жыцця людзей з'яўляецца станоўчая дынаміка ўзроўню сярэдняй зарплаты (у тым ліку з улікам інфляцыі), рэальных грашовых даходаў і сярэдняга памеру пенсій. Сумленны рывок зрабіла вобласць у дэмаграфіі. За гэты перыяд паказчык нараджальнасці павысіўся з 10,1 на 1 тыс. насельніцтва ў 2010 годзе да 11,2 у 2015-м, адзначаецца павелічэнне працягласці жыцця жыхароў Віцебшчыны на 3,5 года (72,9 года) і зніжэнне ўзроўню смяротнасці.
Усё гэта стала магчымым дзякуючы развіццю рэальнага сектара эканомікі, падкрэсліў кіраўнік вобласці. Калі казаць аб ключавых паказчыках, то валавы рэгіянальны прадукт павялічыўся на 7,5%, прадукцыйнасць працы – на 17,7%, Віцебшчына наросціла і аб'ёмы вытворчасці прамысловай прадукцыі, экспарт паслуг, рознічны тавараабарот і г.д. Сёння ўдзельная вага прамысловага комплексу вобласці ў агульнарэспубліканскім аб'ёме вытворчасці перавышае 15%. За пяцігодку створана больш за 200 новых прампрадпрыемстваў усіх форм уласнасці. На гэтыя мэты, а таксама на тэхпераўзбраенне
на дзейных вытворчасцей накіравана звыш 38 трлн руб., у тым ліку больш палавіны гэтай сумы пайшло на закупку машын і абсталявання, што асабліва адзначыў Мікалай Шэрстнёў.
Разам з тым да гэтага часу на долю ААТ «Нафтан» і Лукомльскай ГРЭС прыпадае больш за 56% аб'ёму прамысловай прадукцыі. Так што адной з перспектыўных задач для рэгіёну застаецца зніжэнне залежнасці ад гэтых індустрыяльных гігантаў за кошт арганізацыі прадпрыемстваў, якія працуюць на мясцовай сыравіне, а таксама высокатэхналагічных кампаній і вытворчасцей, стварэння высокапрадукцыйных працоўных месцаў.
Акрамя таго, у цесным узаемадзеянні з рэспубліканскімі органамі кіравання Мікалай Шэрстнёў паставіў задачу ліквідаваць фінансава-бюджэтны дысбаланс, калі падатак на прыбытак, які выплачваецца рэспубліканскімі прадпрыемствамі (на іх долю прыпадае больш за 80% аб'ёму прамвытворчасці Віцебшчыны), сыходзіць у рэспубліканскі бюджэт, пакідаючы рэгіён сам-насам з вырашэннем сацыяльных пытанняў работнікаў гэтых арганізацый.
На агульны вынік папярэдняй пяцігодкі негатыўны ўплыў аказалі не толькі няпростыя знешнія эканамічныя умовы, але і ўласныя недахопы і недапрацоўкі, над ліквідацыяй якіх давядзецца сур'ёзна папрацаваць у далейшым. Адным з важкіх крыніц для росту прамысловай вытворчасці з'яўляецца поўная загрузка вытворчых магутнасцей.
Выхад на максімальную магутнасць толькі па прадпрыемствах мяса-малочнай прамысловасці дазволіць павялічыць аб'ёмы выпуску прадукцыі ў 2 разы ў параўнанні з узроўнем 2015-га. Тое ж можна сказаць і пра дрэваапрацоўчую галіну, шэраг іншых сфер.
«Гэта велізарны рэзерв, за кошт мабілізацыі якога удасца ў разы нарасці аб'ёмы ў прамысловасці, і на гэта я нацэліваю ўсіх кіраўнікоў», – дадаў кіраўнік вобласці. Яшчэ адным найважнейшым паказчыкам, над выкананнем якога трэба будзе працаваць паўсюдна, з'яўляецца стварэнне не менш за 2 тыс. працоўных месцаў. Хоць узровень зарэгістраванага беспрацоўя склаў 1,1% да колькасці эканамічна актыўнага насельніцтва, стварэнне высокапрадукцыйных працоўных месцаў – у ліку прыярытэтаў бягучай пяцігодкі.
За мінулы перыяд удалося выйсці на станоўчую дынаміку вытворчасці валавой прадукцыі сельскай гаспадаркі, якая прырасла на 6%. Упершыню ў 2015 годзе віцебскія аграрыі накіравалі на экспарт збожжа – у Расію прададзена крыху больш за 100 тыс. т пшаніцы на 12,7 млн долараў. Гэты гістарычны факт асабліва адзначыў кіраўнік вобласці. А ў цэлым летась аб'ём экспарту сельгаспрадукцыі склаў 290 млн долараў, на знешнія рынкі пастаўлена каля 30% агульнага аб'ёму вырабленай прадукцыі. Выкананы значны аб'ём работ па рэканструкцыі малочнатаварных ферм, але яшчэ 160 такіх сельгасаб'ектаў не гатовыя.
Першачарговая задача на пяцігодку – давесці справу да лагічнага канца, а ў перспектыве арыентавацца на стварэнне толькі буйных таварных комплексаў. За кошт павышэння колькасці надойнага статка і яго прадукцыйнасці неабходна забяспечыць у перспектыве гадавую вытворчасць малака ў аб'ёме не менш за 1,2 млн т, што дазволіць цалкам забяспечыць сыравінай мясцовыя малочныя заводы.
Таксама трэба актывізаваць развіццё мясной жывёлагадоўлі як за кошт стварэння ўласнай кармавой базы, так і шляхам укаранення высокаэфектыўных тэхналогій кармлення, не забываючы аб нарошчванні пагалоўя жывёл. Трэба актыўней прыцягваць у гэтую сферу замежных інвестараў, падкрэсліў Мікалай Шэрстнёў.
Акрамя таго, на Віцебшчыне адбываюцца кардынальныя змены ва ўпраўленні аграпрамысловым комплексам. Гаворка ідзе аб фарміраванні кааперацыйна-інтэграваных структур. Хоць фармальна працэс інтэграцыі суб'ектаў гаспадарання яшчэ не завершаны, але ўжо можна гаварыць аб пазітыўных зменах і бягучых станоўчых выніках іх вытворчай дзейнасці. Гэта яшчэ раз падкрэслівае правільнасць прымаемых крокаў.
Так, па гэтых структурах за 4 месяцы 2016-га выручка ад рэалізацыі прадукцыі вырасла на 12 працэнтных пунктаў, арганізацыі выйшлі на станоўчую рэнтабельнасць продажаў, якая склала 3%. Па гэтым шляху трэба ісці і далей, не спыняючыся толькі на 5 інтэграцыйных структурах. Ужо па ходзе абмеркавання старшыня Верхнядзвінскага райвыканкама
Ігар Маркавіч прапанаваў стварыць такую адукацыю на базе Верхнядзвінскага масласырзавода.Рэзервам, і нямалым, развіцця эканомікі з'яўляецца прадпрымальніцтва. За пяцігодку ўдзельная вага ў бюджэтных паступленнях плацяжоў суб'ектаў прадпрымальніцтва вырасла да 22%, а ў асобных раёнах яна значна вышэй. У гэтай сферы створана каля 1 тыс. новых прадпрыемстваў і вытворчасцей, звыш 9,7 тыс. працоўных месцаў.
– Сёння займацца бізнесам, па сутнасці, ніхто і нішто не замінае, таму на будучую пяцігодку ставіцца задача па павелічэнні долі малога і сярэдняга прадпрымальніцтва ў валавой дабаўленай вартасці, а таксама колькасці занятых у гэтым сектары, – сказаў Мікалай Шарснёў.
Тым больш што прыватны бізнес эфектыўна прыцягвае замежныя інвестыцыі, працуе на знешніх рынках, а гэтыя напрамкі аднесены да прыярытэтным у бягучай пяцігодцы. Акрамя таго, старшыня аблвыканкама падрабязна спыніўся на пераўтварэннях у сацыяльнай сферы, у прыватнасці, на маючай адбыцца аптымізацыі сістэмы адукацыі і павышэнні эфектыўнасці аховы здароўя, якія трэба будзе ажыццявіць у перспектыве.
– Бягучая пяцігодка павінна стаць пераломнай у сацыяльна-эканамічным развіцці Віцебшчыны ва ўсіх галінах жыццядзейнасці. Для гэтага трэба задзейнічаць не толькі эканамічныя рычагі, але і сацыяльныя фактары, стварыць умовы для творчай рэалізацыі чалавека, – адзначыў Мікалай Мікалаевіч. Пры гэтым галоўная мэта развіцця вобласці і краіны ў цэлым застаецца нязменнай – павышэнне якасці жыцця насельніцтва на аснове інавацыйнага развіцця, росту канкурэнтаздольнасці эканомікі.
Ад Віцебшчыны на пяты Усебеларускі народны сход дэлегавана 350 удзельнікаў. Сярод іх сацыяльную сферу прадстаўляюць 79 чалавек, рэальны сектар эканомікі – 144 спецыялісты, аграпрамысловы комплекс – 38 работнікаў. З агульнай колькасці дэлегатаў 128 жанчын, 35 маладых людзей ва ўзросце да 30 гадоў. Больш за 86% удзельнікаў з вышэйшай адукацыяй, у тым ліку 13 маюць навуковыя ступені, яшчэ 72 чалавекі ўзнагароджаны дзяржаўнымі ўзнагародамі.
Сяргей Анто́наў. Фота Антона Сцепані́шчава. «Віцебскія вясці».