Віцебскі інкубатар малога прадпрымальніцтва – найбуйнейшы ў краіне і аб’ядноўвае больш за сотню малых прадпрыемстваў

У многіх краінах малыя прадпрыемствы, гэта значыць тыя, на якіх занята да 50 чалавек, з'яўляюцца асновай эканамічнага развіцця. Яны займаюць нішы, дзе вялікім суб'ектам гаспадарання не разгарнуцца. Будучы больш гнуткімі на рынку, стымулююць развіццё канкурэнцыі, прымушаючы буйныя кампаніі ўкараняць новыя тэхналогіі і паляпшаць эфектыўнасць вытворчасці. Па апошніх дадзеных, да прыкладу, у ЕС на малых прадпрыемствах занята каля 70% насельніцтва, такія суб'екты даюць больш за палову агульнага тавараабароту і дабаўленай вартасці. У нашай краіне на малы бізнес звярнулі ўвагу не так даўно, і займае ён зараз невялікую долю рынку. Але, тым не менш, тэндэнцыя да павелічэння бачная з году ў год. Як і цікавасць да дадзенага сегмента з боку дзяржавы, падмацаваная нарматыўна-прававымі актамі з тымі ці іншымі прэферэнцыямі для малога бізнесу. Акрамя таго, адзін з відаў дапамогі пачынаючым сваю справу – дзейнасць інкубатараў малога прадпрымальніцтва, створаных пастановай Саўміна. У рэспубліцы іх 15. Наколькі эфектыўная дадзеная структура, разбярэмся на прыкладзе віцебскага інкубатара малога прадпрымальніцтва ТАА «Прававая група «Закон і парадак». На нашы пытанні адказаў дырэктар прадпрыемства Міхаіл Кейзераў.

– Давайце растлумачым, што такое інкубатар малога прадпрымальніцтва і чым ён карысны пачынаючым бізнесменам.

– Цяпер дзяржава ўсё больш увагі надае развіццю малога бізнесу. Гэта рухаючая сіла нашай эканомікі, таму важна актывізаваць гэтае звяно, у чым мы і закліканы дапамагчы. Інкубатар малога прадпрымальніцтва – дзяржаўная праграма стварэння ўмоў для росту і развіцця пачынаючых суб'ектаў гаспадарання. Мы вырошчваем бізнес. Прадпрымальнікі прыходзяць да нас на стадыі ідэі, а наша задача – зрабіць гэту ідэю жыццяздольнай. У прыватнасці, мы дапамагаем суб'ектам інкубавання зарэгістраваць і аформіць сваю справу, прадастаўляем офіснае ці вытворчае памяшканне ў бязвыплатнае карыстанне і далей суправаджаем бізнес, аказваючы неабходныя юрыдычныя і інфармацыйныя паслугі. Праз 5 гадоў мы павінны выпусціць у свабоднае плаванне моцнае прадпрыемства, якое ўжо гатова працаваць у эканоміцы самастойна.

– Гэта значыць, вырашаецца галоўная праблема тых, хто адкрывае сваю справу: дарагая арэнда памяшканняў?

– Так, гэта сапраўды ўнікальная практыка. Дзяржава прадастаўляе плошчы бясплатна, што дазваляе суб'ектам інкубавання эканоміць і накіроўваць грошы, якія яны б патрацілі на арэнду, у развіццё бізнесу. На пачатковым этапе гэта вельмі важна, кожная капейка на рахунку. Згодна з дагаворам трэба аплачваць толькі камунальныя плацяжы. Цяпер інкубатар займае 6 будынкаў агульнай плошчай 12 тысяч квадратных метраў.

– Як доўга доўжыцца рэгістрацыя?

– Згодна з заканадаўствам – 1 дзень. Мы рыхтуем усе неабходныя дакументы, трэба толькі аднесці іх у адміністрацыю раёна. Затым на працягу 5 дзён ажыццяўляецца пастаноўка на ўсе віды ўліку. Гэта значыць, што праз тыдзень юрыдычная асоба можа пачынаць працу.

– Міхаіл Тамовіч, наколькі юрыдычна падрыхтаваныя тыя, хто да вас прыходзіць? Ім неабходна дапамога?

– У першыя два гады адсотак ліквідацыі сярод пачаткоўцаў суб'ектаў дасягае 80%, гэта сусветная статыстыка. Закрываюцца па розных прычынах. Але галоўная – прававая, фінансавая, бухгалтарская непісьменнасць, якая можа прывесці да розных наступстваў. Таму мы ствараем умовы для росту і развіцця ў тым ліку шляхам аказання комплексу паслуг. За кожным прадпрыемствам замацаваны атеставаны юрысконсульт, які пры неабходнасці рыхтуе загады, дагаворы, ажыццяўляе кансультацыі, тлумачыць асаблівасці падаткаабкладання і г.д. Акрамя таго, арганізуем так званую школу эканамічнай і прававой пісьменнасці. Бо любы пачатковец прадпрымальнік павінен ведаць велізарную колькасць матэрыялу: навіны заканадаўства і эканомікі, курсы валют, стаўкі рэфінансавання, тавары і цэны. Нашы эканамісты напрацоўваюць неабходную базу і робяць штотыднёвыя рассылкі.

– Колькі зараз суб'ектаў «расце» у інкубатары?

– Віцебскі – найбуйнейшы ў краіне. У 2004 годзе, калі мы атрымалі першы будынак, было 10 суб'ектаў. Цяпер 115 прадпрыемстваў, каля тысячы працоўных месцаў. Добры вынік, але далёка не гранічны. Бо ўсяго ў эканоміцы Віцебска 3670 малых прадпрыемстваў, атрымліваецца, што ў нас усяго толькі 3%, якія наўрад ці могуць моцна паўплываць на эканоміку. У сувязі з гэтым нядаўна намеснікам старшыні аблвыканкама Алегам Сяргеевічам Мацкевічам была зацверджана Праграма па развіцці і папулярызацыі малога прадпрымальніцтва вобласці інкубатарам малога прадпрымальніцтва. Згодна з дакументам у Віцебску прадугледжана вылучэнне дадаткова да 300 новых офісных памяшканняў для пачаткоўцаў сваю справу. Мы зможам павялічыць магутнасці ў тры разы і будзем вырошчваць да 10% усяго малога бізнесу. Зарубежны вопыт сведчыць, што ў 1980-90-я гады краіны вялікага і малога азіяцкага дракона, такія, як Сінгапур, Тайвань, Кітай, Тайланд, у падобных інкубатарах вырошчвалі да 20% суб'ектаў сваёй эканомікі. Быць можа, таму яны так хутка раслі і развіваліся.

– Вы бярэце пад апеку прадпрымальнікаў толькі абласнога цэнтра?

– Не, у нас адкрыты філіял у Полацку, дзе зараз 28 суб'ектаў інкубавання. Дзякуючы праграме, пра якую я казаў вышэй, там будзе выдзелена яшчэ 100 дадатковых офісных памяшканняў. Акрамя таго, прадугледжаны яны і ў Воршы. Гэта значыць, пачаткоўцы бізнесмены гэтых гарадоў таксама могуць скарыстацца прапанаванымі прэферэнцыямі пры стварэнні малога прадпрыемства.

– Якія сферы прадстаўляюць суб'екты інкубавання?

– Згодна з пастановай Саўміна мы працуем з вытворцамі тавараў, работ і паслуг, акрамя банкаўскіх, страхавых, гульнявых, турыстычных і некаторых іншых. У асноўным у нас прадстаўлены будаўнічыя арганізацыі, якія аказваюць рэкламныя і інфармацыйныя паслугі, бухгалтарскія фірмы, інавацыйная вытворчасць, IT-прадпрыемствы і нават лабараторыя. Адным словам, зрэз практычна ўсёй эканомікі.

– Раскажыце пра перспектывы IT-сферы ў бізнесе, дакладней, пра стварэнне «Сіліконавай даліны» у Віцебску. Як прасоўваецца праект?

– Спектр высокіх тэхналогій і распрацовак развіты ў нашым горадзе, нямала фірмаў працуюць легальна. Але вельмі шмат «айцішнікаў» знаходзіцца ў цені. Дапамагчы іх легалізаваць, засцерагчы працу і прадаставіць аб'ём работ і дапаможа «Сіліконавая даліна». Будынак пад яе ўжо выдзелены пастановай Саўміна, ён размяшчаецца на вуліцы Петруся Броўкі. З абласнога бюджэту прафінансавана стварэнне праекта, вызначана тры чаргі будаўніцтва. Пра тэрміны казаць пакуль рана.

– Міхаіл Тамовіч, падскажыце пачаткоўцам, якімі якасцямі трэба валодаць, каб праявіць сябе ў бізнесе?

– Трэба шмат працаваць. І памятаць, што кожны чалавек, які займаецца малым бізнесам, гэта асоба. Таму што ён вырашыўся, зрабіў крок, пераадолеў пэўныя цяжкасці, а дзесьці і самога сябе.

Вольга Маслоўская, "Віцебскія весці"