Падчас будаўнічых работ на аб'ектах, якія рыхтуюцца да «Дажынак-2018», у Верхнядзвінску знойдзены ўнікальныя артэфакты

Дастаткова было каўшу экскаватара на плошчы Юбілейнай паглыбіцца на два метры, як позірку адкрыўся цікавы гістарычны пласт – мноства керамічных асколкаў і вырабаў, якія адносяцца да XVI, XVIII, XIX, XX стагоддзяў. Літаральна праз дарогу пачалі ўзводзіць 12-кватэрны жылы дом, сталі рыць катлаван – і зноў археалагічныя знаходкі… Будаўнікі былі папярэджаны, што такое магчыма, таму працавалі акуратна.

Супрацоўнік Верхнядзвінскага гісторыка-краязнаўчага музея Юрый Карасёў проста ў захапленні ад знойдзеных артэфактаў.

– Хоць нічога дзіўнага, бо Верхнядзвінск мае 600-гадовую гісторыю, а там, дзе знойдзена выграбная яма, – на гэтым месцы ў XVI стагоддзі размяшчаўся квартал для дваран, – кажа ён. – Фрагменты керамічных вырабаў гэта пацвярджаюць. Калі асколкі аднаго прадмета склалі, атрымалася патэльня – прататып сучаснай, тэфлонавай. Знойдзены манеты XVI стагоддзя. Выдатна захаваўся свяцец-тразубец – прыстасаванне, у якое ўстаўляліся лучыны для асвятлення памяшканняў. Гэта рэдкі артэфакт, якім можа ганарыцца любы музей, які мае яго. І яшчэ: пахавальны набор XI стагоддзя – такіх артэфактаў усяго два ў рэспубліцы, цяпер адзін – у нашым музеі.

Трэба ж, колькі цікавага хаваў двухметровы пласт зямлі!

Вось з такога экскурсу ў далёкае мінулае пачалося наша знаёмства з Верхнядзвінскам, які ў гэтыя дні хутчэй нагадвае адну будаўнічую пляцоўку. Няма той вуліцы, няма таго куточка ў цэнтральнай частцы Верхнядзвінска, дзе б у гэту раннюю раніцу не працавалі тэхніка і людзі. Начальнік аддзела архітэктуры, будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі райвыканкама Станіслаў Протас вызваліўся папрацаваць гідам і прайсціся з намі па некаторых знакавых будаўнічых аб'ектах. Усяго ў райцэнтры і Верхнядзвінскім раёне трэба пабудаваць з нуля і рэканструяваць да фестывалю-кірмашу больш за дзвесце аб'ектаў. Штодня на іх працуюць больш за 500 чалавек.

Як было не зазірнуць у раённы Дом культуры і народнай творчасці, які знаходзіцца побач з плошчай? Тым больш, што яго дырэктар Святлана Канавальчанка так хацела паказаць новы светлы танцавальны зала, сучасную дэкаратыўную аздабленне сцен, памяшканне для аўтарскіх выстаў. І хоць усюды яшчэ ідзе рамонт, культурны аб'ект не перастае функцыянаваць. Праводзяцца рэпетыцыі да свята горада, творчыя калектывы ўдзельнічаюць у розных конкурсах, і небезвынікова. Так, хор «Ярыца» у «Браслаўскіх зарніцах» заняў трэцяе месца.

Актыўна вядуцца работы і на «школе будучыні» – менавіта так верхнядзвінцы пазіцыянуюць сярэднюю школу №2. Вучэбная ўстанова будзе аснашчана не толькі сучасным інтэрактыўным абсталяваннем, але на даху будынка з'явяцца геліёўстаноўкі, з дапамогай якіх будзе акумулявацца цяпло сонца і накіроўвацца на ацяпленне будынка.

– А гэты аб'ект, які ўзводзіцца на месцы знесенага кінатэатра з нуля, прыцягне масу прыхільнікаў здаровага ладу жыцця, – тлумачыць Станіслаў Дзмітрыевіч. – У фізкультурна-аздараўленчым комплексе будуць не толькі трэнажорная і фітнес-залы, але і басейн з дарожкамі 25х7,5 метра, сауна. А пакуль нашы аматары плавання здзяйсняюць неблізкія паездкі ў басейны, якія ёсць у Расонах і Наваполацку. Самае цікавае тое, што праектыроўшчыкам удалося ўлічыць усе нюансы канструкцыі чары, зручнай як для маленькіх, так і для дарослых плыўцоў. Прапускная здольнасць басейна – 80 чалавек у змену.

Прыгожы будынак ужо набыў свае абрысы, вакол вядзецца добраўпарадкаванне тэрыторыі. У скверы добраўпарадкоўваюцца дарожкі, зоны адпачынку, высаджваюцца хмызнякі і кветкі. А праз дарогу мадэрнізуецца былое будынак гасцініцы пад паліклініку.

– Для верхнядзвінцаў гэта вельмі патрэбны аб'ект, паколькі цяперашняя паліклініка і бальніца знаходзяцца за шэсць кіламетраў ад горада, – тлумачыць Станіслаў Протас.

Нам удалося пагаварыць з некаторымі жыхарамі райцэнтра. І ўсе яны выказвалі думку, што гатовыя пацярпець часовыя цяжкасці. Больш таго, і самі прымуць удзел у навядзенні належнага парадку і добраўпарадкаванні вакол сваіх дамоў. Затое да «Дажынак» Верхнядзвінск паўстане ў новым абліччы: зменяцца і абновяцца многія знакавыя будынкі, надаўшы гораду свежасці, сучаснасці і зручнасці.

Алена БАШУН, "Віцьбічы", фота аўтара.