Усяго 12 кіламетраў ад Смаленскай вобласці. Як размяшчэнне Лёзна ўплывае на беларуска-расійскае супрацоўніцтва
Для многіх беларусаў пачуццё еднасці з расіянамі з'яўляецца прыроджаным, бо гістарычна мы з'яўляліся адным народам, захавалі агульныя традыцыі і культуру, перажылі разам трагічныя падзеі Вялікай Айчыннай вайны.
Доўгія дзевяць месяцаў кровапралітных баёў за Лёзненшчыну былі аплачаны цаной больш за 32 тысячы жыццяў воінаў Чырвонай арміі і партызан. Штогод у раён прыязджаюць сотні гасцей з былых рэспублік Савецкага Саюза, каб ушанаваць памяць воінаў, якія загінулі за свабоду і незалежнасць нашай Радзімы.
– Асабліва цесна рэгіён узаемадзейнічае з Расіяй, толькі за апошнія пяць гадоў падпісаны сем дагавораў з раёнамі Смаленскай, Пскоўскай, Маскоўскай і Разанскай абласцей аб дружбе і супрацоўніцтве, – падкрэсліла намеснік старшыні Лёзненскага райвыканкама Ірына Дзерваед. – Найбольш актыўнае ўзаемадзеянне зараз ідзе па лініі адносін са Смаленскай РГА «Беларуская нацыянальна-культурная аўтаномія Смаленскай вобласці» ў рэалізацыі агульнай праграмы «Пабрацімы гісторыі. Памятаем мінулае, будуем будучыню. Новае пакаленне». Пагадненні аб супрацоўніцтве былі падпісаны і са Смаленскім грамадскім рухам развіцця інстытутаў грамадзянскай супольнасці «Землякі», дзякуючы якому рэалізуецца праект «Дарогі вайны. Дарогі міру. Дарогі памяці» пры падтрымцы Фонду грантаў Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.
У пачатку 2021-га адбылося падпісанне чарговага пагаднення аб супрацоўніцтве, цяпер ужо ў рамках новага праекта – «Пошукава-даследчая патрыятычная экспедыцыя «Атлас памяці. Партызанскі рубяж».
Акрамя захавання агульнай гісторыі, Лёзненшчына актыўна ўзаемадзейнічае з Расіяй у галіне культуры. Творчая падтрымка святаў беларускай культуры, фестываляў беларускай песні, абменныя канцэрты, паэтычныя конкурсы, тэатральныя дзекады і многія іншыя формы працы даюць магчымасць зносін, абмену вопытам і стымулююць творчую актыўнасць.
– Ліёзненцам палюбіліся ельнінская «Рэчанька», руднянская «Бярэзначка», дэмідаўскі народны тэатр, разанскія артысты, – расказвае Ірына Дзерваед. – А нашы творчыя калектывы «Медуніца», «Пушкоўскія спявачкі», «Кансананс» не пакінулі абыякавымі расійскіх гледачоў.
У канцы снежня 2020 года кіраўнік смаленскай нацыянальна-культурнай аўтаноміі беларусаў Сяргей Крыўко быў узнагароджаны спецыяльнай раённай прэміяй «Сунічка» за ўклад у развіццё пабрацімскіх адносін, захаванне гістарычнай памяці паміж рэгіёнамі і закладанне асноў народнай дыпламатыі.
Яшчэ адна сфера супрацоўніцтва, якая актыўна развіваецца, – адукацыя, штогод ліёзненская моладзь разам з прадстаўнікамі Расійскай Федэрацыі прымае ўдзел у розных мерапрыемствах, самыя яркія з іх – абласны семінар у Ліёзным «Сучасныя падыходы і стратэгіі карэкцыйнай працы з дзецьмі з раннім дзіцячым аўтызмам», фестываль педагагічных ідэй «Адкрый сябе» у Смаленску, абласны фестываль тэатральных і цыркавых моладзевых калектываў у Дэмідаве і многія іншыя.
Збліжае нашы народы і рэлігія. Па благаславенні архіепіскапа Віцебскага і Аршанскага Дзімітрыя і пры садзейнічанні мітрапаліта Смаленскага і Дарагабужскага Ісідора у ліёзненскай бібліятэцы адкрыта першая ў Віцебскай епархіі кафедра праваслаўнай літаратуры.
Ліёзненшчына прыцягвае суседзяў і сваёй прыгажосцю. У раёне маюцца паляўнічыя домікі, аграэкасядзібы, абсталяваны зоны адпачынку, куды часта прыязджаюць расіяне і ўвозяць з сабой не толькі сувеніры і паляўнічыя трафеі, але і яркія ўражанні, якімі яны дзеляцца са сваімі сябрамі, спрыяючы такім чынам развіццю экатурызму.
Не толькі дружба збліжае краіны, але і спаборніцкі дух. У 2019 годзе ліёзненцы прынялі ўдзел у 19 спаборніцтвах з удзелам расійскіх каманд, а 30 студзеня 2021 года раённая арганізацыя РГА «Белая Русь» сумесна з Беларускай нацыянальна-культурнай аўтаноміяй арганізавалі культурна-спартыўнае свята «Мы за здаровы лад жыцця», удзельнікамі якога сталі каманды з Віцебскай, Магілёўскай і Смаленскай абласцей.
Насычаным падзеямі для дзвюх краін аказаўся і сакавік. У Смаленску была выдадзена кніга «Вяртанне легенды: цуд – лапун» пры падтрымцы Фонду прэзідэнцкіх грантаў РФ, дзе прадстаўлены кулінарныя рэцэпты «лапуноў» розных рэгіёнаў Расіі, а таксама Лёзненскага раёна. Для навучэнцаў Лёзненскай СШ №1 быў паказаны мастацкі кароткаметражны фільм «Эра», створаны ў рамках праекта «Кіноўрокі ў школах Расіі» АНО «Інтэлрост» сумесна з Рускім Касмічным Таварыствам пры садзейнічанні Дзяржаўнай карпарацыі па падтрымцы касмічнай дзейнасці «Раскосмас», які пакуль не бачылі расійскія школьнікі.
– Мы ўпэўненыя, што развіццё пабрацімскіх сувязяў, якія не маюць межаў, здольна захаваць брацкія адносіны паміж народамі, – адзначыла Ірына Дзервоед. – І ў гэтым выпадку гісторыя пабрацімаў – гэта гісторыя будучыні.